Οι νέοι άνθρωποι φαίνεται πως δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να διατηρήσουν την αισιοδοξία και την ψυχική τους ανθεκτικότητα. Μια νέα διεθνής μελέτη αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, αλλά και τον σημαντικό ρόλο που παίζουν η εργασία, το εισόδημα και οι ανθρώπινες σχέσεις. Το άγχος για το αύριο, η οικονομική ανασφάλεια και η πίεση της καθημερινότητας αποτελούν πλέον μέρος της ζωής πολλών νέων ανθρώπων. Η προσπάθεια να βρουν μια σταθερή δουλειά, να καλύψουν τις ανάγκες τους και να χτίσουν το μέλλον που επιθυμούν συχνά συνοδεύεται από κούραση, απογοήτευση και αβεβαιότητα. Και όπως φαίνεται, αυτές οι δυσκολίες δεν περιορίζονται σε μία χώρα ή σε μία συγκεκριμένη κοινωνία. Μια μεγάλη διεθνής έρευνα, με τη συμμετοχή περίπου 50.000 ανθρώπων από 92 χώρες, φέρνει στο προσκήνιο την ψυχική υγεία των νεότερων γενεών. Τα αποτελέσματά της δείχνουν ότι οι νέοι αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες σε τομείς όπως η αισιοδοξία, η ζωτικότητα και η ψυχική ανθεκτικότητα, ενώ οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συμμετέχοντες παρουσιάζουν πιο θετική εικόνα. Παράλληλα, η μελέτη αναδεικνύει κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Η ψυχική ευεξία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τις προσωπικές μας δυσκολίες. Συνδέεται και με τις συνθήκες μέσα στις οποίες ζούμε, εργαζόμαστε και προσπαθούμε να εξελιχθούμε.
Γιατί οι νέοι δυσκολεύονται να αισιοδοξήσουν;
Οι σημερινοί νέοι καλούνται να πάρουν σημαντικές αποφάσεις για τη ζωή τους σε ένα περιβάλλον που αλλάζει συνεχώς. Το κόστος ζωής, οι επαγγελματικές απαιτήσεις και η αβεβαιότητα γύρω από τις μελλοντικές ευκαιρίες μπορούν να επηρεάσουν την αίσθηση ασφάλειας και σταθερότητας.
Μάλιστα, η συζήτηση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις αλλαγές που ενδέχεται να φέρει στην αγορά εργασίας προσθέτει έναν ακόμη προβληματισμό. Πώς μπορεί κάποιος να σχεδιάσει το επαγγελματικό του μέλλον όταν δεν γνωρίζει ποιες θέσεις εργασίας θα εξακολουθούν να υπάρχουν τα επόμενα χρόνια; Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων απαιτεί περισσότερα από γενικές υποσχέσεις για τη βελτίωση της ψυχικής υγείας. Χρειάζονται συγκεκριμένες πολιτικές που θα στηρίζουν την οικονομική ασφάλεια, θα περιορίζουν την επαγγελματική εξουθένωση και θα ενισχύουν την εμπιστοσύνη των ανθρώπων στις μελλοντικές τους προοπτικές.
Τι μας κάνει τελικά να αισθανόμαστε καλά;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της έρευνας αφορά τη διαφορά ανάμεσα στο πώς αξιολογούμε τον εαυτό μας και στο πώς βλέπουμε τον κόσμο γύρω μας. Οι συμμετέχοντες εμφάνισαν υψηλότερες βαθμολογίες σε τομείς όπως οι προσωπικές σχέσεις, η αίσθηση νοήματος, η αυτοεκτίμηση και η προσωπική ικανότητα. Αντίθετα, άλλες διαστάσεις της ψυχικής ευεξίας παρουσίασαν λιγότερο θετική εικόνα.
Αυτό σημαίνει ότι ένας άνθρωπος μπορεί να έχει εμπιστοσύνη στις δυνατότητές του, να διατηρεί καλές σχέσεις και να αισθάνεται ικανοποίηση από ορισμένες πλευρές της ζωής του, αλλά ταυτόχρονα να ανησυχεί έντονα για όσα συμβαίνουν γύρω του. Οι επιστήμονες συνδέουν αυτή τη διαφορά με το λεγόμενο «κενό αισιοδοξίας». Πρόκειται για την απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που έχουμε για την προσωπική μας ζωή και στις προσδοκίες μας για την πορεία της κοινωνίας. Έτσι, ακόμη κι όταν κάποιος αισθάνεται ότι τα καταφέρνει σχετικά καλά στην καθημερινότητά του, μπορεί να δυσκολεύεται να δει το μέλλον με την ίδια αισιοδοξία.
Ο ρόλος της εργασίας, των χρημάτων και της εκπαίδευσης
Η οικονομική κατάσταση φαίνεται πως έχει ουσιαστική σχέση με την ψυχική ευεξία. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, όσοι εργάζονταν και διέθεταν υψηλότερα εισοδήματα έτειναν να εμφανίζουν καλύτερες βαθμολογίες ψυχικής υγείας. Επιπλέον, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η εκπαίδευση συνδεόταν θετικά με την ευεξία. Σε πολλές χώρες, οι άνθρωποι με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο παρουσίαζαν καλύτερα αποτελέσματα σε σύγκριση με εκείνους που είχαν ολοκληρώσει μόνο τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ή λιγότερες βαθμίδες. Βέβαια, τα ευρήματα αυτά δείχνουν συσχετίσεις και δεν αποδεικνύουν ότι το υψηλό εισόδημα ή οι περισσότερες σπουδές οδηγούν από μόνα τους σε καλύτερη ψυχική υγεία.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα αποτελέσματα σχετικά με την τηλεργασία. Όσοι εργάζονταν με υβριδικό μοντέλο, συνδυάζοντας την παρουσία στον χώρο εργασίας με την εργασία από το σπίτι, κατέγραψαν καλύτερες βαθμολογίες από όσους εργάζονταν αποκλειστικά εξ αποστάσεως. Παράλληλα, οι άνθρωποι που ζούσαν μαζί με άλλους παρουσίασαν γενικά καλύτερη εικόνα ευεξίας από εκείνους που ζούσαν μόνοι τους. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει τη σημασία της κοινωνικής επαφής, χωρίς να σημαίνει ότι η συγκατοίκηση αποτελεί από μόνη της εγγύηση ψυχικής ισορροπίας.
Η ψυχική υγεία χρειάζεται ουσιαστική στήριξη
Η έρευνα υπενθυμίζει ότι η ψυχική υγεία δεν αποτελεί αποκλειστικά προσωπική υπόθεση. Οι οικονομικές δυνατότητες, οι εργασιακές συνθήκες, οι κοινωνικές σχέσεις και η πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας διαμορφώνουν σε σημαντικό βαθμό την καθημερινότητά μας. Ταυτόχρονα, οι ερευνητές αναγνωρίζουν ορισμένους περιορισμούς στη μεθοδολογία τους, καθώς η συμμετοχή πραγματοποιήθηκε κυρίως διαδικτυακά και εθελοντικά. Επομένως, χρειάζεται προσοχή όταν γενικεύουμε τα αποτελέσματα στο σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού.
Ωστόσο, το βασικό μήνυμα παραμένει σημαντικό. Οι νέοι χρειάζονται περισσότερες πραγματικές ευκαιρίες, μεγαλύτερη σταθερότητα και ουσιαστική υποστήριξη, ώστε να μπορούν να σχεδιάζουν τη ζωή τους χωρίς να αισθάνονται ότι το μέλλον αποτελεί μια διαρκή πηγή ανησυχίας. Γιατί η ψυχική ευεξία δεν αφορά μόνο το πώς αισθανόμαστε σήμερα, αλλά και το κατά πόσο πιστεύουμε ότι μπορούμε να χτίσουμε ένα καλύτερο αύριο.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;