Με μεγάλη ανταπόκριση από το κοινό ολοκληρώθηκε στις 18 και 19 Σεπτεμβρίου το What If Fest του Ιδρύματος Ευγενίδου, ένα διήμερο αφιερωμένο στην επιστήμη, την τεχνολογία, τον πειραματισμό και την ανακάλυψη.
Μικροί και μεγάλοι αγκάλιασαν τη διοργάνωση και συμμετείχαν ενεργά στις διαφορετικές δράσεις του προγράμματος, που για δύο ημέρες μετέτρεψαν τους χώρους του Ιδρύματος σε ένα μεγάλο πεδίο επιστημονικής εξερεύνησης. Πειράματα, STEM εργαστήρια, ρομποτική, τεχνολογικές επιδείξεις, επιστημονικές συζητήσεις και διαστημικές ξεναγήσεις στο Πλανητάριο έφεραν το κοινό πιο κοντά στην επιστήμη μέσα από τη συμμετοχή, τον πειραματισμό και την ανακάλυψη.
Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του εορτασμού των 70 χρόνων προσφοράς του Ιδρύματος Ευγενίδου στην εκπαίδευση, τη γνώση και την καλλιέργεια δεξιοτήτων, αναδεικνύοντας με έναν διαφορετικό τρόπο τη διαχρονική του αποστολή να κρατά τη γνώση ανοιχτή και προσβάσιμη σε όλους.
Με κεντρικό μήνυμα «Δεν ήταν πάντα έτσι», το What If Fest έφερε στο προσκήνιο όσα η επιστήμη έχει αλλάξει στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο, αλλά και τη σημασία της περιέργειας, της παρατήρησης, του πειράματος και της κριτικής σκέψης.
«Πιστεύουμε ό,τι βλέπουμε; Από τη Γη στο Φεγγάρι»
Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα του What If Fest είχε η συζήτηση «Πιστεύουμε ό,τι βλέπουμε; Από τη Γη στο Φεγγάρι», η οποία έφερε στο επίκεντρο ένα ιδιαίτερα επίκαιρο ζήτημα: πώς ξεχωρίζουμε την επιστημονική γνώση από την παραπληροφόρηση και ποιος είναι ο ρόλος της κριτικής σκέψης σε ένα περιβάλλον όπου η πληροφορία διακινείται με πρωτοφανή ταχύτητα.
Με αφετηρία ερωτήματα που εξακολουθούν να εμφανίζονται στον δημόσιο διάλογο, όπως «Πήγαμε πραγματικά στο Φεγγάρι;» ή «Είναι η Γη στρογγυλή;», η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της παρατήρησης, του πειράματος, της τεκμηρίωσης και της επιστημονικής μεθόδου ως βασικών εργαλείων για την κατανόηση του κόσμου και την αξιολόγηση της πληροφορίας.
Της συζήτησης προηγήθηκαν χαιρετισμοί από τον Καθηγητή Ιωάννη Γκόλια, Διοικητή του Ιδρύματος Ευγενίδου, και τον Καθηγητή Μανώλη Πλειώνη, πρώην Πρόεδρο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και Σύμβουλο Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ιδρύματος Ευγενίδου.
Ο κ. Γκόλιας, αναφερόμενος στη σημασία της διοργάνωσης και στη σύνδεσή της με την ευρύτερη αποστολή του Ιδρύματος Ευγενίδου, σημείωσε: «Στόχος δεν είναι ένα κοινό που αποστηθίζει απαντήσεις, αλλά άνθρωποι που ξέρουν να θέτουν σωστά ερωτήματα. Αυτό επιδιώκουμε στο Ίδρυμα. Γι’ αυτό η επιστημονική εκπαίδευση δεν μπορεί να περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων. Οφείλει να καλλιεργεί δεξιότητες κριτικής σκέψης. Να μας μαθαίνει να ελέγχουμε όσα ακούμε και βλέπουμε. Να ζητούμε στοιχεία και πηγές και να ρωτάμε: πώς το γνωρίζουμε αυτό; Ποια δεδομένα το στηρίζουν; Μπορεί να ελεγχθεί;».
Από την πλευρά του, ο κ. Πλειώνης αναφέρθηκε στη σημασία της επιστημονικής σκέψης και της τεκμηριωμένης γνώσης: «Η επιστήμη αποτελεί ίσως το ισχυρότερο εργαλείο που ανέπτυξε ο άνθρωπος για αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Όχι επειδή κατέχει κάποια αμετάβλητη και απόλυτη αλήθεια, αλλά ακριβώς επειδή διαθέτει μηχανισμούς για να ελέγχει τις υποθέσεις της, να εντοπίζει τα λάθη της και να αναθεωρεί τα συμπεράσματά της όταν τα δεδομένα το απαιτούν.»
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Γιώργος Πλειός, Καθηγητής και Διευθυντής του Εργαστηρίου Κοινωνικής Έρευνας στα ΜΜΕ του ΕΚΠΑ, ο Δρ Μάνος Σαριδάκης, Διευθυντής Ερευνών, ΙΑΑΔΕΤ, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, και ο Δρ Αλέξανδρος Χιωτέλης, Επιστημονικός Συνεργάτης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και υπεύθυνος του διεθνούς πειράματος «Sea the Curve – Το Πείραμα της Γεώσφαιρας». Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Ελεωνόρα Ορφανίδου.
Δύο ημέρες επιστήμης, πειραματισμού και ανακάλυψης
Η κριτική σκέψη, η παρατήρηση και η ενεργή συμμετοχή του κοινού διαπέρασαν συνολικά το πρόγραμμα του What If Fest.
Την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου, η πρώτη ημέρα ήταν αφιερωμένη στις μεγάλες επιστημονικές ιδέες, την εξερεύνηση και τον πειραματισμό. Στο Κέντρο Επιστήμης και Τεχνολογίας, οι επισκέπτες συμμετείχαν σε διαδραστικά workshops γύρω από το DNA, τις μαύρες τρύπες, τη ρομποτική και τις οπτικές ίνες, ανακαλύπτοντας μέσα από πειράματα έννοιες και φαινόμενα που συνδέονται τόσο με την καθημερινότητα όσο και με ορισμένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα της σύγχρονης επιστήμης.
Παράλληλα, το Πλανητάριο παρουσίασε τρία διαφορετικά ταξίδια στη διαστημική εξερεύνηση «Από τη Γη στη Σελήνη», «Η Μεγάλη Περιπέτεια» και «Το Μέλλον στο Διάστημα», ακολουθώντας την πορεία από τα πρώτα βήματα του ανθρώπου προς τη Σελήνη μέχρι τα ερωτήματα για τη μελλοντική παρουσία του στη Σελήνη, στον Άρη και πέρα από το Ηλιακό μας Σύστημα.
Το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, οι εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι του Ιδρύματος μετατράπηκαν σε ένα μεγάλο διαδραστικό πεδίο επιστήμης και τεχνολογίας για όλη την οικογένεια. Ζωντανές περιηγήσεις στο Σύμπαν με ξεναγό τον Διευθυντή του Πλανηταρίου Μάνο Κιτσώνα, κυνήγι θησαυρού, επιδείξεις αυτόνομης οδήγησης και τεχνητής νοημοσύνης και το The Eugenides Quiz Show έδωσαν τη δυνατότητα σε μικρούς και μεγάλους να συμμετέχουν ενεργά και να προσεγγίσουν διαφορετικές επιστημονικές έννοιες μέσα από το παιχνίδι και την εξερεύνηση.
Η επιστήμη πέρασε και στον εξωτερικό χώρο του Ιδρύματος, με δράσεις γύρω από τον ήχο και τη μουσική, τα ηφαίστεια και τους σεισμούς, το 3D printing και την υποβρύχια ρομποτική, ενώ οι Ρομποτικές Μάχες έβαλαν τους συμμετέχοντες στην αρένα με τους δικούς τους ρομποτικούς «μαχητές». Η «Επιστήμη των Εκρήξεων» έφερε τη Φυσική και τη Χημεία στο προσκήνιο μέσα από ένα science show με ζωντανά πειράματα, ενώ το διήμερο ολοκληρώθηκε με το DJ Set Closing Event, όπου η μουσική συνάντησε τα επιστημονικά πειράματα. Η επιστήμη πιο κοντά σε μικρούς και μεγάλους.
Η μεγάλη προσέλευση και η θερμή ανταπόκριση του κοινού στις δράσεις του διημέρου ανέδειξαν το ενδιαφέρον μικρών και μεγάλων για μια πιο άμεση, συμμετοχική και βιωματική επαφή με την επιστήμη. Το What If Science Fest πραγματοποιήθηκε σε μια χρονιά ορόσημο για το Ίδρυμα Ευγενίδου, το οποίο το 2026 συμπληρώνει 70 χρόνια αδιάλειπτης και πολυδιάστατης προσφοράς στην εκπαίδευση, τη γνώση και την καλλιέργεια δεξιοτήτων των νέων.
Για δύο ημέρες, η επιστήμη βρέθηκε πιο κοντά στο κοινό, μέσα από ερωτήματα, πειράματα, διάλογο και συμμετοχή. Η μεγάλη προσέλευση και η ανταπόκριση μικρών και μεγάλων αποτέλεσαν το πιο ουσιαστικό αποτύπωμα της διοργάνωσης.
What If. Δεν ήταν πάντα έτσι. Και ποιος ξέρει τι ακολουθεί;
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;