Ο Σεπτέμβρης για πολλές οικογένειες δεν σημαίνει μόνο επιστροφή στο σχολείο. Σημαίνει και το ξεκίνημα μιας μικρής επιχείρησης οργάνωσης, όπου οι ώρες της ημέρας μοιράζονται ανάμεσα σε διάβασμα, μετακινήσεις, προπονήσεις, μουσικά όργανα, ξένες γλώσσες και δημιουργικά εργαστήρια. Οι επιλογές είναι περισσότερες από ποτέ και αυτό, αντί να κάνει την απόφαση ευκολότερη, συχνά την κάνει πιο δύσκολη. Κάθε δραστηριότητα μοιάζει να προσφέρει κάτι σημαντικό και κάπως έτσι γεννιέται ο φόβος ότι, αν το παιδί δεν δοκιμάσει αρκετά, ίσως χάσει μια ευκαιρία.
Στην πραγματικότητα, όμως, ένα παιδί δεν χρειάζεται ένα γεμάτο πρόγραμμα για να έχει μια γεμάτη παιδική ηλικία. Χρειάζεται χρόνο, ενδιαφέροντα που έχουν νόημα για το ίδιο και δραστηριότητες που δεν μπαίνουν στη ζωή του απλώς επειδή είναι της μόδας ή επειδή τις επέλεξαν οι φίλοι του. Η σωστή επιλογή δεν βρίσκεται απαραίτητα στο πιο δημοφιλές άθλημα ή στο μάθημα που υπόσχεται ότι θα του προσφέρει περισσότερα εφόδια για το μέλλον. Βρίσκεται σε εκείνο που μπορεί να χωρέσει πραγματικά στη ζωή του και να του δώσει κάτι θετικό χωρίς να του στερήσει όλα τα υπόλοιπα.
Δεν χρειάζεται να ανακαλύψεις από τώρα το «ταλέντο» του
Οι γονείς συχνά μπαίνουν άθελά τους σε μια διαδικασία αναζήτησης κλίσης. Αν το παιδί ζωγραφίζει, μήπως πρέπει να πάει εικαστικά; Αν τραγουδάει, μήπως χρειάζεται ωδείο; Αν σκαρφαλώνει παντού, μήπως πρέπει να ξεκινήσει κάποιο άθλημα; Η παρατήρηση έχει αξία, αρκεί να μη μετατρέπεται σε αγωνία να βρεθεί όσο πιο νωρίς γίνεται κάτι στο οποίο το παιδί θα ξεχωρίσει.
Στις μικρές ηλικίες, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να έχει την ευκαιρία να γνωρίσει διαφορετικά πράγματα και να καταλάβει τι το ευχαριστεί. Ένα παιδί μπορεί φέτος να θέλει κολύμβηση και του χρόνου να ενδιαφερθεί περισσότερο για τη μουσική. Μπορεί να δοκιμάσει θέατρο και να ανακαλύψει ότι δεν του αρέσει καθόλου. Αυτό δεν είναι χαμένος χρόνος. Είναι μέρος της διαδικασίας μέσα από την οποία μαθαίνει τι του ταιριάζει και τι όχι. Δεν χρειάζεται κάθε δραστηριότητα να αποδεικνύει κάποια ιδιαίτερη ικανότητα. Μπορεί απλώς να είναι ένας χώρος όπου το παιδί κινείται, εκφράζεται, κάνει παρέες και περνά όμορφα.
Άκου τι ζητάει, αλλά κοίτα και τι πραγματικά αντέχει
Ένα παιδί μπορεί να ενθουσιαστεί βλέποντας έναν φίλο του να κάνει πολεμικές τέχνες ή μια συμμαθήτριά του να πηγαίνει χορό. Ο αρχικός ενθουσιασμός είναι σημαντικός, αλλά δεν αρκεί πάντα για να δείξει αν μια δραστηριότητα ταιριάζει στην καθημερινότητά του. Υπάρχουν παιδιά που μετά το σχολείο χρειάζονται κίνηση και άλλα που χρειάζονται πρώτα λίγο χρόνο στο σπίτι για να ηρεμήσουν. Υπάρχουν παιδιά που λειτουργούν εξαιρετικά μέσα σε μεγάλες ομάδες και άλλα που πιέζονται όταν βρίσκονται συνεχώς ανάμεσα σε πολύ κόσμο.
Γι’ αυτό και η επιλογή δεν χρειάζεται να γίνεται μόνο με την ερώτηση «τι σου αρέσει;». Χρειάζεται να δεις συνολικά το παιδί. Πότε κουράζεται, πώς αντιδρά στις υποχρεώσεις, πόσο απαιτητικό είναι το σχολικό του πρόγραμμα και αν παραμένει χρόνος για παιχνίδι και ξεκούραση. Μια δραστηριότητα που θεωρητικά του ταιριάζει μπορεί να γίνει βάρος αν μπει σε λάθος ώρα, σε λάθος ημέρα ή σε μια ήδη εξαντλητική εβδομάδα.
Το πρόγραμμα της οικογένειας μετράει περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε
Υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας που συχνά παραμερίζεται στην αρχή και εμφανίζεται λίγο αργότερα, όταν αρχίζουν οι καθημερινές μετακινήσεις. Μια δραστηριότητα μπορεί να βρίσκεται μακριά από το σπίτι, να απαιτεί πολλές παρουσίες μέσα στην εβδομάδα ή να συνοδεύεται από αγώνες, παραστάσεις και επιπλέον εξοπλισμό. Όλα αυτά δεν είναι απαραίτητα λόγοι για να την απορρίψεις, αλλά χρειάζεται να γνωρίζεις από την αρχή αν μπορείτε πράγματι να τα υποστηρίξετε.
Δεν υπάρχει τίποτα ωφέλιμο σε μια επιλογή που καταλήγει να προκαλεί μόνιμο άγχος σε όλη την οικογένεια. Αν κάθε απόγευμα πρέπει να βγαίνει με ακρίβεια λεπτού για να προλάβετε σχολείο, δραστηριότητα, διάβασμα, φαγητό και ύπνο, κάποια στιγμή η κούραση θα εμφανιστεί. Και συνήθως την αισθάνεται πρώτα το παιδί.
Ο ελεύθερος χρόνος δεν είναι τεμπελιά ούτε χαμένη ευκαιρία. Το παιδί χρειάζεται ώρες στις οποίες δεν υπάρχει κάποιος ενήλικας που να οργανώνει τι θα κάνει στη συνέχεια. Μέσα σε αυτές παίζει, βαριέται, φαντάζεται, δοκιμάζει και ξεκουράζεται. Δεν χρειάζεται λοιπόν να αντιμετωπίζουμε κάθε άδεια θέση στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα σαν κάτι που πρέπει οπωσδήποτε να γεμίσει.
Μερικές φορές το πρόβλημα δεν είναι η δραστηριότητα, αλλά το περιβάλλον
Ένα παιδί μπορεί να δηλώσει ότι δεν του αρέσει το μπάσκετ, ενώ στην πραγματικότητα δεν του αρέσει η ομάδα στην οποία βρίσκεται. Μπορεί να πει ότι βαρέθηκε τον χορό, ενώ αυτό που το δυσκολεύει είναι η συμπεριφορά του δασκάλου. Για αυτό αξίζει να δώσεις σημασία στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο χώρος και όχι μόνο στο αντικείμενο που διδάσκεται.
Ένας καλός εκπαιδευτής μπορεί να απαιτεί προσπάθεια και συνέπεια χωρίς να κάνει τα παιδιά να φοβούνται το λάθος. Μπορεί να βάζει όρια χωρίς να τα προσβάλλει και να τα ενθαρρύνει χωρίς να μετατρέπει κάθε μάθημα σε διαγωνισμό. Το παιδί δεν χρειάζεται να είναι συνεχώς ενθουσιασμένο, αλλά πρέπει να αισθάνεται ότι βρίσκεται σε ένα περιβάλλον όπου το σέβονται.
Ένα δοκιμαστικό μάθημα μπορεί να σου δείξει πολύ περισσότερα από οποιαδήποτε περιγραφή στο διαδίκτυο. Δες πώς μπαίνει το παιδί στον χώρο, πώς βγαίνει από αυτόν και κυρίως τι λέει όταν δεν του κάνεις κατευθυντικές ερωτήσεις. Οι μικρές αντιδράσεις του συχνά είναι πιο αποκαλυπτικές από ένα απλό «σου άρεσε;».
Και αν μετά από λίγο πει ότι δεν θέλει να συνεχίσει;
Το σημείο αυτό δυσκολεύει αρκετούς γονείς, γιατί υπάρχει ο φόβος ότι αν επιτρέψουν στο παιδί να σταματήσει, θα μάθει να εγκαταλείπει κάθε φορά που κάτι δυσκολεύει. Από την άλλη πλευρά, ούτε η επιμονή με κάθε κόστος διδάσκει απαραίτητα συνέπεια.
Χρειάζεται να καταλάβεις γιατί θέλει να φύγει. Άλλο να απογοητεύτηκε επειδή μια άσκηση δεν του βγήκε και άλλο να αισθάνεται σταθερά δυσάρεστα μέσα στην ομάδα. Άλλο να δυσκολεύεται να προσαρμοστεί τις πρώτες εβδομάδες και άλλο να περνά μήνες περιμένοντας απλώς να τελειώσει το μάθημα.
Το παιδί μπορεί να μάθει την επιμονή, αλλά μπορεί επίσης να μάθει ότι έχει δικαίωμα να αναγνωρίζει πότε κάτι δεν του ταιριάζει. Το ένα δεν αναιρεί το άλλο.
Στο τέλος, η εξωσχολική δραστηριότητα δεν χρειάζεται να αποτελέσει επένδυση καριέρας ούτε να δικαιολογήσει την ύπαρξή της μέσα από μετάλλια, πτυχία και επιδόσεις. Αν βοηθήσει το παιδί να αποκτήσει μια καινούρια εμπειρία, να βρει φίλους, να νιώσει ικανό, να γελάσει, να κουραστεί ευχάριστα ή να ανακαλύψει κάτι που αγαπά, τότε έχει ήδη πετύχει πολλά. Δεν ψάχνεις να χτίσεις από τώρα το βιογραφικό του. Ψάχνεις να του δώσεις χώρο να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply