Προσπαθείς να εξηγήσεις στο παιδί σου ότι έκανε κάτι λάθος, του μιλάς σοβαρά και περιμένεις να σε ακούσει. Εκείνο, όμως, αρχίζει να γελάει. Εκείνη τη στιγμή είναι εύκολο να εκνευριστείς και να σκεφτείς ότι σε κοροϊδεύει ή ότι αδιαφορεί για όσα του λες. Κι όμως, ένα χαμόγελο την ώρα της επίπληξης δεν σημαίνει απαραίτητα ασέβεια ή ανυπακοή. Πολλές φορές τα παιδιά εκφράζουν όσα αισθάνονται με τρόπους που οι μεγάλοι δυσκολεύονται να καταλάβουν. Γι’ αυτό, πριν αντιδράσεις πιο έντονα, αξίζει να προσπαθήσεις να καταλάβεις τι συμβαίνει πραγματικά.
Μήπως το γέλιο είναι ένας τρόπος να διαχειριστεί την αμηχανία του;
Σκέψου πόσες φορές έχεις χαμογελάσει αμήχανα σε μια άβολη στιγμή, χωρίς να υπάρχει τίποτα αστείο. Κάτι αντίστοιχο μπορεί να συμβαίνει και στο παιδί σου. Όταν νιώθει πίεση, ντροπή ή αναστάτωση, ενδέχεται να γελάσει χωρίς να το έχει επιλέξει συνειδητά.
Το νευρικό γέλιο μπορεί να αποτελεί μια αυθόρμητη αντίδραση στην ένταση και όχι μια προσπάθεια να αμφισβητήσει την εξουσία σου. Φυσικά, αυτό δεν ισχύει σε κάθε περίπτωση. Κάποια παιδιά μπορεί πράγματι να δοκιμάζουν τα όρια των γονιών τους. Η διαφορά βρίσκεται συνήθως στις συνθήκες και στη συνολική συμπεριφορά τους.
Αν, λοιπόν, το παιδί γελάει την ώρα που του κάνεις παρατήρηση, προσπάθησε να μη θεωρήσεις αμέσως ότι το κάνει επίτηδες. Ίσως εκείνη τη στιγμή να μην ξέρει πώς να αντιδράσει.
Πρόσεξε τι συμβαίνει πριν αρχίσει να γελάει
Για να καταλάβεις καλύτερα τη συμπεριφορά του, χρειάζεται να παρατηρήσεις πότε εμφανίζεται. Γελάει μόνο όταν του μιλάς αυστηρά; Το κάνει όταν βρίσκονται κι άλλοι μπροστά; Ή μήπως συμβαίνει κυρίως όταν έχει κάνει κάτι που το ίδιο γνωρίζει ότι δεν ήταν σωστό;
Αυτές οι μικρές λεπτομέρειες μπορούν να σου αποκαλύψουν περισσότερα από όσα φαντάζεσαι. Για παράδειγμα, ένα παιδί που νιώθει άβολα μπροστά σε άλλους μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά από ό,τι όταν βρίσκεται μόνο με τον γονιό του.
Αντί να επιμένεις να σταματήσει να γελάει, μπορείς να του πεις: «Βλέπω ότι γελάς, αλλά θέλω να καταλάβω τι συμβαίνει. Είναι δύσκολο να μου μιλήσεις τώρα;». Με αυτόν τον τρόπο του δίνεις την ευκαιρία να εκφραστεί, χωρίς να προσθέτεις περισσότερη ένταση στη συζήτηση.
Η κατανόηση δεν σημαίνει ότι σταματάς να βάζεις όρια
Το γεγονός ότι προσπαθείς να καταλάβεις τα συναισθήματα του παιδιού σου δεν σημαίνει πως πρέπει να παραβλέψεις μια λανθασμένη συμπεριφορά. Αν, για παράδειγμα, χτύπησε το αδελφάκι του ή κατέστρεψε κάτι από θυμό, εξακολουθεί να χρειάζεται καθοδήγηση. Το σημαντικό είναι να ξεχωρίσεις τη συμπεριφορά που θέλεις να διορθώσεις από τον τρόπο με τον οποίο το παιδί εκφράζει την αμηχανία του.
Μπορείς να παραμείνεις σταθερή και να του εξηγήσεις με απλά λόγια τι δεν επιτρέπεται και γιατί. Δεν χρειάζεται να φωνάξεις περισσότερο για να δείξεις ότι μιλάς σοβαρά. Ούτε να απαιτήσεις να πάρει αμέσως ένα αυστηρό ύφος για να αποδείξει ότι κατάλαβε το λάθος του.
Άλλωστε, ο στόχος δεν είναι να δείχνει στενοχωρημένο επειδή το μάλωσες, αλλά να κατανοήσει τι συνέβη και πώς μπορεί να συμπεριφερθεί καλύτερα την επόμενη φορά.
Μερικές φορές η καλύτερη συζήτηση γίνεται αργότερα
Όταν ένα παιδί βρίσκεται σε συναισθηματική ένταση, δεν είναι πάντα εύκολο να ακούσει, να συνεργαστεί ή να εξηγήσει αυτό που αισθάνεται. Γι’ αυτό δεν χρειάζεται να λύσεις τα πάντα εκείνη τη στιγμή.
Μπορείς να διακόψεις για λίγο τη συζήτηση και να επιστρέψεις στο θέμα όταν θα έχετε ηρεμήσει και οι δύο. Τότε ίσως σου πει ότι ντράπηκε, φοβήθηκε την αντίδρασή σου ή απλώς δεν ήξερε τι να απαντήσει. Ακόμη κι αν δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί γέλασε, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν κατάλαβε όσα του είπες.
Το σημαντικό είναι να αισθάνεται ότι μπορεί να σου μιλήσει, ακόμη κι όταν έχει κάνει κάποιο λάθος. Έτσι, τα όρια δεν γίνονται αφορμή για μια διαρκή σύγκρουση, αλλά μέρος της καθημερινής διαπαιδαγώγησης.
Και κάτι τελευταίο που αξίζει να θυμάσαι. Δεν χρειάζεται να ερμηνεύεις κάθε αντίδραση του παιδιού σου ως προσωπική πρόκληση. Το γέλιο μπορεί να έχει διαφορετικές εξηγήσεις και από μόνο του δεν αποτελεί ένδειξη κάποιου προβλήματος. Αν, ωστόσο, παρατηρείς ότι εμφανίζεται συστηματικά μαζί με δυσκολίες στην επικοινωνία ή στην καθημερινότητά του, μπορείς να ζητήσεις τη γνώμη ενός ειδικού.
Γιατί τελικά, το να σε σέβεται το παιδί σου δεν σημαίνει ότι πρέπει να σε φοβάται. Σημαίνει ότι μαθαίνει να αναγνωρίζει τα όρια, να αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του και να νιώθει αρκετή ασφάλεια ώστε να σου δείχνει ακόμη και τα πιο δύσκολα συναισθήματά του.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;