Δεν είναι όλοι οι χωρισμοί ερωτικοί. Μερικές φορές, ο άνθρωπος που χάνουμε είναι ένας φίλος με τον οποίο έχουμε μοιραστεί χρόνια, μυστικά και στιγμές που δύσκολα ξεχνιούνται.
Δεν είναι εύκολο να αποδεχτείς ότι ένας άνθρωπος που κάποτε ήξερες τα πάντα γι’ αυτόν, σήμερα μπορεί να σου είναι σχεδόν ξένος. Κι όμως, συμβαίνει. Φιλίες που θεωρούσαμε δεδομένες τελειώνουν, άλλοτε έπειτα από έναν μεγάλο καβγά και άλλοτε χωρίς να συμβεί τίποτα συγκεκριμένο. Απλώς οι συζητήσεις λιγοστεύουν, οι συναντήσεις γίνονται όλο και πιο σπάνιες και κάποια στιγμή συνειδητοποιούμε ότι έχουμε χάσει την επαφή.
Το παράξενο είναι πως, ενώ ένας ερωτικός χωρισμός αντιμετωπίζεται ως μια σημαντική συναισθηματική απώλεια, το τέλος μιας φιλίας συχνά περνάει στα ψιλά γράμματα. Οι γύρω μας μπορεί να θεωρούν ότι δεν υπάρχει λόγος να στενοχωριόμαστε τόσο. Μόνο που ένας φίλος δεν είναι απλώς κάποιος με τον οποίο περνάμε καλά. Μπορεί να είναι ο άνθρωπος που μας έχει δει στις πιο δύσκολες στιγμές μας, που γνωρίζει τις ανασφάλειές μας και που έχουμε συνηθίσει να βρίσκεται δίπλα μας. Γι’ αυτό και η απουσία του μπορεί να πονέσει πολύ περισσότερο απ’ όσο περιμέναμε.
Γιατί μας επηρεάζει τόσο πολύ το τέλος μιας φιλίας;
Χάνουμε ένα κομμάτι της καθημερινότητάς μας
Σκέψου πόσες μικρές συνήθειες δημιουργούνται μέσα σε μια στενή φιλία. Ένα τηλεφώνημα μετά τη δουλειά, ένα μήνυμα για να σχολιάσετε κάτι αστείο, μια αυθόρμητη πρόταση για καφέ ή εκείνη η συζήτηση που ξέρεις ότι μπορείς να κάνεις μόνο με έναν συγκεκριμένο άνθρωπο.
Όταν η σχέση τελειώνει, όλες αυτές οι συνήθειες μένουν ξαφνικά χωρίς αποδέκτη. Μπορεί να συμβεί κάτι ευχάριστο και η πρώτη σου σκέψη να είναι να το μοιραστείς μαζί του. Ύστερα θυμάσαι ότι δεν μιλάτε πια.
Δεν σου λείπει μόνο ο άνθρωπος. Σου λείπει και η θέση που είχε στη ζωή σου. Και αυτό είναι κάτι που χρειάζεται χρόνο για να αλλάξει.
Η απόρριψη μπορεί να μας κάνει να αμφισβητήσουμε τον εαυτό μας
Όταν μια φιλία τελειώνει με πρωτοβουλία του άλλου, είναι σχεδόν αναπόφευκτο να αρχίσουμε τις ερωτήσεις. Μήπως κάναμε κάτι λάθος; Μήπως δεν ήμασταν αρκετά καλοί φίλοι; Μήπως τελικά η σχέση σήμαινε περισσότερα για εμάς απ’ όσα σήμαινε για εκείνον; Αυτές οι σκέψεις μπορούν να επηρεάσουν την αυτοεκτίμησή μας, ειδικά όταν ο άλλος απομακρύνεται χωρίς εξηγήσεις.
Ωστόσο, το γεγονός ότι κάποιος δεν θέλει πλέον να βρίσκεται στη ζωή μας δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάτι λάθος με εμάς. Οι άνθρωποι αλλάζουν, οι προτεραιότητές τους μετατοπίζονται και οι σχέσεις δεν εξελίσσονται πάντα με τον ίδιο τρόπο και από τις δύο πλευρές.
Φυσικά, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται να αναγνωρίσουμε τα δικά μας λάθη. Αυτό, όμως, διαφέρει από το να φορτώνουμε στον εαυτό μας ολόκληρη την ευθύνη για το τέλος μιας σχέσης.
Το μυαλό επιστρέφει συνεχώς σε όσα έγιναν
Μια από τις πιο κουραστικές πλευρές ενός φιλικού χωρισμού είναι η ανάγκη να καταλάβουμε τι ακριβώς συνέβη. Ειδικά όταν δεν έχει προηγηθεί μια ξεκάθαρη συζήτηση, μπορεί να αναλύουμε ξανά και ξανά παλιές συμπεριφορές, κουβέντες και περιστατικά.
Ίσως θυμηθούμε έναν καβγά που τότε δεν θεωρήσαμε σημαντικό. Ίσως αναρωτηθούμε αν υπήρχαν σημάδια απομάκρυνσης που δεν προσέξαμε. Ή μπορεί να σκεφτόμαστε τι θα είχε συμβεί αν είχαμε αντιδράσει διαφορετικά.
Η προσπάθεια να κατανοήσουμε το παρελθόν είναι φυσιολογική. Όταν, όμως, οι ίδιες σκέψεις επαναλαμβάνονται χωρίς να οδηγούν κάπου, μπορεί να εντείνουν τη στενοχώρια μας.
Κάποιες φορές δεν θα πάρουμε ποτέ την εξήγηση που περιμένουμε. Και όσο δύσκολο κι αν είναι, χρειάζεται να αποδεχτούμε ότι δεν απαιτείται να λυθούν όλες οι απορίες μας για να συνεχίσουμε τη ζωή μας.
Μια χαμένη φιλία μπορεί να μας προκαλέσει πραγματικό πένθος
Συνήθως συνδέουμε το πένθος με τον θάνατο. Στην πραγματικότητα, όμως, μπορούμε να θρηνήσουμε και την απώλεια μιας σχέσης με έναν άνθρωπο που εξακολουθεί να ζει.
Μπορεί να τον βλέπουμε στα social media, να μαθαίνουμε νέα του από κοινούς γνωστούς ή ακόμη και να τον συναντάμε τυχαία. Η ζωή του συνεχίζεται, όπως και η δική μας, αλλά η μεταξύ μας σχέση δεν υπάρχει πια.
Αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια ιδιαίτερα δύσκολη συναισθηματική κατάσταση. Από τη μία γνωρίζουμε ότι κάτι έχει αλλάξει οριστικά και από την άλλη δυσκολευόμαστε να αφήσουμε πίσω μας όσα ζήσαμε.
Στην ψυχολογία, η έννοια της αμφίσημης απώλειας βοηθά να κατανοήσουμε καταστάσεις στις οποίες η απουσία ενός ανθρώπου δεν συνοδεύεται από ένα σαφές τέλος. Δεν αφορά απαραίτητα κάθε χαμένη φιλία, αλλά περιγράφει αρκετά καλά την αβεβαιότητα που μπορεί να αισθανόμαστε όταν μια σχέση μένει μετέωρη.
Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα δυσκολότερα σημεία. Δεν αποχαιρετάμε μόνο έναν άνθρωπο, αλλά και όλα εκείνα που πιστεύαμε ότι θα συνεχίζαμε να ζούμε μαζί του.
Μπορεί να δυσκολευτούμε να εμπιστευτούμε ξανά
Όταν έχουμε πληγωθεί από έναν φίλο, συχνά γινόμαστε πιο προσεκτικοί στις επόμενες σχέσεις μας. Ίσως να μη θέλουμε να μοιραζόμαστε εύκολα προσωπικά πράγματα ή να κρατάμε μια απόσταση μέχρι να αισθανθούμε ασφαλείς. Αυτό είναι κατανοητό, ιδιαίτερα αν η προηγούμενη φιλία τελείωσε με προδοσία, ψέματα ή έντονη απογοήτευση.
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν αρχίζουμε να αντιμετωπίζουμε κάθε νέα γνωριμία με την πεποίθηση ότι αργά ή γρήγορα θα μας πληγώσει. Έτσι, στην προσπάθειά μας να προστατευτούμε, μπορεί να στερήσουμε από τον εαυτό μας τη δυνατότητα να δημιουργήσει νέες, ουσιαστικές σχέσεις. Η εμπιστοσύνη δεν χρειάζεται να δίνεται αμέσως. Χτίζεται σταδιακά, μέσα από τη συνέπεια, την ειλικρίνεια και τον αμοιβαίο σεβασμό.
Πώς προχωράμε όταν μια φιλία έχει τελειώσει;
Το πρώτο πράγμα που χρειάζεται να καταλάβουμε είναι ότι δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη προθεσμία για να ξεπεράσουμε μια τέτοια απώλεια. Κάποιοι άνθρωποι προσαρμόζονται σχετικά γρήγορα, ενώ άλλοι χρειάζονται περισσότερο χρόνο, ειδικά όταν πρόκειται για μια φιλία πολλών χρόνων.
Μην προσπαθείς να υποτιμήσεις αυτό που αισθάνεσαι. Αν στενοχωριέσαι, αν θυμώνεις ή αν νοσταλγείς τον άλλον, δεν χρειάζεται να πιέζεις τον εαυτό σου να σταματήσει. Τα συναισθήματα αυτά αποτελούν μέρος της προσαρμογής σε μια διαφορετική πραγματικότητα.
Παράλληλα, προσπάθησε να δεις τη σχέση όσο γίνεται πιο αντικειμενικά. Θυμήσου τις όμορφες στιγμές, αλλά μην αγνοείς όσα σε πλήγωσαν. Μια φιλία μπορεί να είχε πραγματική αξία και ταυτόχρονα να παρουσίαζε προβλήματα που δεν καταφέρατε να λύσετε.
Αν παρατηρείς ότι οι φωτογραφίες, οι αναρτήσεις ή οι πληροφορίες για τη ζωή του άλλου σε αναστατώνουν, είναι απολύτως λογικό να περιορίσεις για ένα διάστημα την επαφή σου με όλα αυτά. Δεν χρειάζεται να διαγράψεις έναν άνθρωπο από τη μνήμη σου για να προστατεύσεις την ψυχική σου ηρεμία.
Εξίσου σημαντικό είναι να μην απομακρυνθείς από όλους τους υπόλοιπους. Δώσε χρόνο στις φιλίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στη ζωή σου, βγες, γνώρισε ανθρώπους και άφησε χώρο για νέες εμπειρίες. Όχι επειδή πρέπει να αντικαταστήσεις κάποιον, αλλά επειδή η ζωή σου δεν χρειάζεται να σταματήσει μαζί με μια σχέση.
Αν, πάντως, η θλίψη παραμένει έντονη για μεγάλο διάστημα και δυσκολεύει την καθημερινότητά σου, η συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να σε βοηθήσει να διαχειριστείς όσα αισθάνεσαι.
Δεν χρειάζεται να ξεχάσεις για να προχωρήσεις
Ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι είναι να συμφιλιωθούμε με την ιδέα ότι δεν θα παραμείνουν όλοι οι άνθρωποι στη ζωή μας για πάντα. Κάποιοι θα είναι δίπλα μας για δεκαετίες, ενώ άλλοι θα μας συντροφεύσουν μόνο σε μια συγκεκριμένη περίοδο.
Αυτό δεν κάνει απαραίτητα λιγότερο αληθινά όσα μοιραστήκαμε. Οι κοινές αναμνήσεις, οι συζητήσεις μέχρι το πρωί, τα γέλια και η υποστήριξη στις δύσκολες στιγμές δεν χάνουν την αξία τους επειδή μια σχέση τελείωσε.
Μπορούμε να αναγνωρίσουμε ότι ένας άνθρωπος υπήρξε σημαντικός για εμάς, χωρίς να χρειάζεται να έχει θέση στο παρόν μας. Μπορούμε να κρατήσουμε όσα μας πρόσφερε μια φιλία, να μάθουμε από όσα μας πλήγωσαν και να συνεχίσουμε χωρίς θυμό ή ενοχές. Άλλωστε, το ότι μια φιλία δεν κράτησε για πάντα δεν σημαίνει πως δεν άξιζε όσο κράτησε.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;