Ο παγετώνας Θουέιτς στη Δυτική Ανταρκτική παρακολουθείται στενά από τους επιστήμονες, καθώς η υποχώρησή του μπορεί να επηρεάσει τη στάθμη των ωκεανών. Νέα μελέτη στο Nature Communications εξετάζει τι συμβαίνει εκεί όπου ο πάγος συναντά τον θαλάσσιο πυθμένα και εξηγεί γιατί αυτή η σχετικά μικρή ζώνη έχει μεγάλη σημασία για τις προβλέψεις.
Το προσωνύμιο «Παγετώνας της Αποκάλυψης» ακούγεται δραματικό, όμως η επιστημονική εικόνα χρειάζεται προσοχή: η μελέτη δεν προβλέπει ξαφνική καταστροφή. Εστιάζει σε μοντέλα που υπολογίζουν πώς η αλληλεπίδραση του θαλασσινού νερού με τη βάση του πάγου μπορεί να επηρεάσει τη μελλοντική υποχώρηση του παγετώνα.
Το κρίσιμο σημείο κάτω από τον πάγο
Οι ερευνητές εξέτασαν τη ζώνη γείωσης, δηλαδή την περιοχή όπου ο πάγος παύει να ακουμπά στον πυθμένα και αρχίζει να επιπλέει. Τα μοντέλα συχνά αντιμετωπίζουν αυτό το σημείο σαν μια λεπτή γραμμή. Στην πράξη, όμως, η μετάβαση μπορεί να εκτείνεται σε αρκετά χιλιόμετρα, καθώς θαλασσινό νερό εισχωρεί κάτω από τον πάγο.
Η μελέτη υποστηρίζει ότι αυτή η εκτεταμένη ζώνη, όπου το νερό μπορεί να λιώνει τον πάγο από κάτω, παίζει ουσιαστικό ρόλο στην κίνησή του. Οι συγγραφείς συνέκριναν τις προσομοιώσεις τους με παρατηρήσεις για την ταχύτητα, το πάχος και τη θέση του παγετώνα, ώστε να αξιολογήσουν πόσο καλά το μοντέλο αναπαριστά τις αλλαγές των προηγούμενων δεκαετιών.
Τι σημαίνουν τα τρία εκατοστά
Σε ένα σενάριο όπου το μήκος της ζώνης γείωσης φτάνει περίπου τα πέντε χιλιόμετρα, το μοντέλο υπολογίζει ότι ο Θουέιτς θα μπορούσε να συμβάλει στην άνοδο της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας κατά 30,1 χιλιοστά έως το 2100. Η εκτίμηση προκύπτει από σενάριο σταθερής κλιματικής επίδρασης και συνοδεύεται από αβεβαιότητα, περίπου 5,7 χιλιοστά πάνω ή κάτω.
Οι αριθμοί αλλάζουν ανάλογα με τις παραδοχές. Για ζώνη γείωσης περίπου τριών χιλιομέτρων, η εκτίμηση πέφτει στα 19,4 χιλιοστά. Επομένως, τα περίπου τρία εκατοστά δεν αποτελούν βέβαιη πρόβλεψη για κάθε πιθανή εξέλιξη, αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένου σεναρίου του μοντέλου. Αφορούν τη συμβολή του Θουέιτς και όχι τη συνολική άνοδο της στάθμης των ωκεανών.
Ο ρόλος της ράχης Μουζινό
Κάτω από τον παγετώνα υπάρχουν υποθαλάσσιες ράχες που μπορούν να περιορίσουν την κίνησή του προς τη θάλασσα. Σήμερα, ο Θουέιτς εξακολουθεί να στηρίζεται στη ράχη Μουζινό. Οι προσομοιώσεις δείχνουν ότι η πιθανότητα να αποδεσμευτεί από αυτήν πριν από το 2100 φτάνει περίπου το 60% σε σενάρια με ζώνη γείωσης τεσσάρων έως έξι χιλιομέτρων.
Το ποσοστό αυτό εξαρτάται από το μήκος της ζώνης που χρησιμοποιούν οι ερευνητές στο μοντέλο. Δεν αποτελεί χρονοδιάγραμμα ούτε βεβαιότητα ότι ο παγετώνας θα περάσει τη ράχη σε συγκεκριμένη χρονιά. Αν συμβεί, η υποχώρηση προς την επόμενη μεγάλη υποθαλάσσια ράχη θα μπορούσε να συνεχιστεί.
Γιατί χρειάζονται καλύτερα μοντέλα
Η νέα μελέτη αναδεικνύει πόσο σημαντικό είναι να κατανοήσουν οι επιστήμονες τις διεργασίες κάτω από τον πάγο. Παράλληλα, οι ίδιοι αναγνωρίζουν ότι τα μοντέλα δεν περιλαμβάνουν κάθε πιθανή αλλαγή στην περιοχή, όπως τις μεταβολές στις ωκεάνιες συνθήκες καθώς υποχωρεί ο παγετώνας. Οι προβολές, λοιπόν, παραμένουν ευαίσθητες στις παραδοχές και στα διαθέσιμα δεδομένα.
Ο Θουέιτς δεν προαναγγέλλει από μόνος του μια άμεση παγκόσμια καταστροφή. Δείχνει, όμως, γιατί οι επιστήμονες εξετάζουν με τόση προσοχή τη ζώνη γείωσης και πώς ακόμη και λεπτομέρειες κάτω από τον πάγο μπορούν να αλλάξουν τις εκτιμήσεις για τη στάθμη της θάλασσας.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;