Το βάρος στη μέση και μεγαλύτερη ηλικία ίσως συνδέεται με τον τρόπο που αλλάζουν η μνήμη και η σκέψη με τα χρόνια. Αυτό δείχνει μια αμερικανική μελέτη που παρακολούθησε περισσότερους από 8.200 ενήλικες, χωρίς όμως να αποδεικνύει ότι το υψηλότερο βάρος προκαλεί από μόνο του γνωστική εξασθένηση. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Journal of Neurology και αξιοποίησε στοιχεία από το Health and Retirement Study, τα οποία καλύπτουν την περίοδο 1996 έως 2020. Οι συμμετέχοντες είχαν μέση ηλικία 59 ετών στην αρχή της μελέτης και οι ερευνητές τούς παρακολούθησαν κατά μέσο όρο για 17,5 χρόνια.
Γιατί δεν αρκούσε μία μέτρηση βάρους
Οι ερευνητές δεν βασίστηκαν σε μία μόνο καταγραφή του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ). Συνδύασαν επαναλαμβανόμενες μετρήσεις στη διάρκεια των ετών, ώστε να υπολογίσουν τη συνολική πορεία του ΔΜΣ κάθε συμμετέχοντα. Έτσι εξέτασαν αν η μακροχρόνια έκθεση σε υψηλότερο ΔΜΣ συμβάδιζε με ταχύτερη αλλαγή στις γνωστικές επιδόσεις.
Για τη μνήμη, οι συμμετέχοντες άκουγαν λίστες λέξεων και προσπαθούσαν να τις θυμηθούν αμέσως και αργότερα. Άλλες δοκιμασίες αξιολογούσαν την εκτελεστική λειτουργία, δηλαδή δεξιότητες όπως η συγκέντρωση και η διαχείριση διαδοχικών νοητικών βημάτων. Σε αυτές περιλαμβάνονταν η αντίστροφη μέτρηση και οι αφαιρέσεις ανά επτά.
Τι παρατήρησαν οι ερευνητές
Όσοι είχαν υψηλότερο μέσο ΔΜΣ σε βάθος χρόνου εμφάνισαν, κατά μέσο όρο, ταχύτερη εξασθένηση στη συνολική γνωστική επίδοση, στη μνήμη και στην εκτελεστική λειτουργία. Η συσχέτιση παρέμεινε και αφού οι ερευνητές συνυπολόγισαν δημογραφικούς, κοινωνικούς και παράγοντες υγείας, όπως η ηλικία, η εκπαίδευση, το κάπνισμα και τα χρόνια νοσήματα.
Η σχέση ήταν ισχυρότερη στους συμμετέχοντες ηλικίας 65 ετών και άνω σε σύγκριση με όσους ήταν 50 έως 65 ετών. Αυτό αποτελεί διαφορά ανάμεσα στις ομάδες που εξετάστηκαν. Δεν σημαίνει ότι η μνήμη αρχίζει ξαφνικά να εξασθενεί όταν κάποιος κλείσει τα 65.
Η ισχυρότερη συσχέτιση φάνηκε όταν οι ερευνητές εξέτασαν τη γνωστική πορεία οκτώ χρόνια μετά την περίοδο μέτρησης του ΔΜΣ. Στα δύο χρόνια υπήρχε ήδη συσχέτιση με τη συνολική γνωστική επίδοση, όμως αυτό περιγράφει το πότε εντοπίστηκε μια στατιστική σχέση. Η μελέτη δεν εξέτασε αν η απώλεια βάρους βελτιώνει τη μνήμη ούτε αν η αλλαγή στη διατροφή ή στην άσκηση μπορεί να αποτρέψει τη γνωστική εξασθένηση.
Τι δεν μπορεί να μας πει η μελέτη
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι φλεγμονώδεις διεργασίες και αλλαγές στην κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο θα μπορούσαν να συνδέουν το αυξημένο βάρος με τη γνωστική υγεία. Δεν μέτρησαν, όμως, αυτούς τους μηχανισμούς. Επιπλέον, η μελέτη εξέτασε συσχετίσεις και όχι σχέση αιτίας και αποτελέσματος, ενώ οι μετρήσεις βάρους και ύψους βασίστηκαν σε στοιχεία που ανέφεραν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες.
Επομένως, η πορεία του βάρους δεν μπορεί να προβλέψει από μόνη της πώς θα εξελιχθεί η μνήμη ενός συγκεκριμένου ανθρώπου. Τα ευρήματα δείχνουν μια μακροχρόνια σχέση σε επίπεδο πληθυσμού και αφήνουν ανοιχτό το ερώτημα αν και με ποιον τρόπο η διαχείριση του βάρους μπορεί να επηρεάσει τη γνωστική υγεία.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;