Σε αρκετές σχέσεις ακούς τη φράση «Είσαι τόσο εγωιστής!» που βγαίνει σχεδόν αυτόματα. Μπορεί να έχει προηγηθεί ένας καβγάς για κάτι φαινομενικά ασήμαντο, ένα πρόγραμμα που άλλαξε χωρίς συνεννόηση ή άλλη μία φορά που ο ένας ένιωσε ότι πρέπει να προσαρμοστεί στις ανάγκες του άλλου.
Συνήθως, όμως, το πραγματικό πρόβλημα δεν ξεκίνησε εκείνη τη στιγμή. Έχει προηγηθεί καιρό. Είναι η αίσθηση ότι ο ένας έχει αναλάβει περισσότερα, υποχωρεί συχνότερα ή βάζει τη ζωή του σε δεύτερη μοίρα, την ώρα που ο άλλος συνεχίζει να προστατεύει τον χρόνο, τις επιθυμίες και τις προτεραιότητές του.
Και κάπου εδώ γεννιέται ένα ερώτημα που δεν είναι τόσο απλό όσο ακούγεται. Είναι πράγματι εγωιστικό να βάζεις κάποιες φορές τον εαυτό σου πρώτο; Η απάντηση των ειδικών είναι όχι. Τουλάχιστον όχι απαραίτητα.
Οι υγιείς σχέσεις δεν απαιτούν από δύο ανθρώπους να εξαφανίσουν τις προσωπικές τους ανάγκες για χάρη του «εμείς». Αντίθετα, χρειάζονται δύο ανθρώπους που μπορούν να φροντίζουν τη σχέση χωρίς να εγκαταλείπουν τον εαυτό τους.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν ο ένας υπάρχει πάντα μετά τον άλλον
Το να αγαπάς κάποιον δεν σημαίνει ότι πρέπει να λες συνεχώς «ναι». Ούτε ότι κάθε προσωπική επιθυμία πρέπει να περνά πρώτα από το φίλτρο του αν θα ενοχλήσει τον σύντροφό σου.
Όταν ένας άνθρωπος παραμερίζει συνεχώς όσα θέλει για να διατηρεί την ηρεμία στη σχέση, το πιθανότερο είναι ότι κάποια στιγμή θα αρχίσει να θυμώνει. Ίσως όχι αμέσως. Μπορεί αρχικά να πιστεύει ότι απλώς κάνει υποχωρήσεις επειδή αγαπά τον άλλον.
Με τον χρόνο όμως οι υποχωρήσεις συσσωρεύονται. Και όταν η προσφορά γίνεται δεδομένη, εμφανίζεται η δυσαρέσκεια.
Από την άλλη πλευρά, μια σχέση δεν μπορεί να λειτουργήσει ούτε όταν κάποιος θεωρεί ότι η προσωπική του άνεση προηγείται πάντα. Όταν οι επιλογές ενός ανθρώπου δημιουργούν συνεχώς επιπλέον βάρος στον σύντροφό του και εκείνος δεν ενδιαφέρεται πραγματικά για αυτό, δεν μιλάμε πλέον για αυτοφροντίδα. Μιλάμε για εγωισμό.
Γιατί κάποιος καταλήγει να λειτουργεί εγωιστικά μέσα στη σχέση
Η εγωιστική συμπεριφορά δεν έχει πάντα την ίδια αφετηρία. Για ορισμένους ανθρώπους μπορεί να συνδέεται με όσα έζησαν μεγαλώνοντας. Αν κάποιος έμαθε από μικρός ότι πρέπει να διεκδικεί διαρκώς προσοχή, ασφάλεια ή αγάπη, μπορεί ως ενήλικας να συνεχίσει να λειτουργεί σαν να υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να μείνει χωρίς αυτά.
Έτσι, προστατεύει υπερβολικά τις ανάγκες του επειδή φοβάται ότι διαφορετικά κανείς δεν θα τις φροντίσει. Υπάρχει όμως και η αντίθετη περίπτωση. Άνθρωποι που έχουν μάθει να εξυπηρετούν τους πάντες μπορεί να αισθάνονται ενοχές ακόμη και όταν ζητούν κάτι απολύτως λογικό για τον εαυτό τους. Για εκείνους, ένα απλό όριο μπορεί να μοιάζει με εγωισμό.
Παράλληλα, η καθημερινότητα παίζει μεγάλο ρόλο. Ένας άνθρωπος που βρίσκεται για μεγάλο διάστημα κάτω από έντονο εργασιακό, οικονομικό ή οικογενειακό στρες μπορεί να έχει πολύ μικρότερη συναισθηματική διαθεσιμότητα. Δεν σημαίνει ότι δεν αγαπά τον σύντροφό του. Μπορεί απλώς να έχει φτάσει στα όριά του. Αυτό βέβαια εξηγεί μια συμπεριφορά. Δεν σημαίνει ότι την δικαιολογεί για πάντα.
Δεν είναι κάθε διεκδίκηση εγωισμός
Ίσως το πιο δύσκολο μέσα σε μια σχέση είναι να καταλάβεις πότε υπερασπίζεσαι μια πραγματική ανάγκη σου και πότε απλώς απαιτείς να γίνουν όλα όπως θέλεις. Η διαφορά βρίσκεται συνήθως στο αν υπάρχει χώρος και για τον άλλον.
Το να θέλεις χρόνο μόνη σου, να συνεχίσεις ένα χόμπι, να βλέπεις τους φίλους σου ή να αφιερώνεις ενέργεια στη δουλειά σου δεν αποτελεί από μόνο του πρόβλημα. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν όλα αυτά γίνονται εις βάρος του συντρόφου σου χωρίς καμία προσπάθεια συνεννόησης.
Υγιές προσωπικό ενδιαφέρον σημαίνει ότι αναγνωρίζεις τη σημασία των δικών σου αναγκών χωρίς να ακυρώνεις εκείνες του ανθρώπου που βρίσκεται δίπλα σου. Εγωισμός είναι να περιμένεις μόνιμα από τον άλλον να προσαρμόζεται.
Μερικές φορές και οι δύο πιστεύουν ότι έχουν δίκιο
Ένα από τα πιο συνηθισμένα προβλήματα στα ζευγάρια είναι ότι ο καθένας αξιολογεί διαφορετικά το βάρος που κουβαλά.
Ο ένας μπορεί να επιστρέφει από μια δύσκολη ημέρα στη δουλειά και να θεωρεί ότι χρειάζεται επειγόντως λίγη ησυχία. Ο άλλος μπορεί να έχει περάσει ολόκληρη την ημέρα με παιδιά, δουλειές και υποχρεώσεις και να περιμένει ακριβώς το ίδιο. Και οι δύο αισθάνονται εξαντλημένοι. Και οι δύο θεωρούν ότι έχουν ανάγκη από ένα διάλειμμα. Αν όμως αρχίσει η σύγκριση του ποιος κουράστηκε περισσότερο, η συζήτηση εύκολα μετατρέπεται σε διαγωνισμό θυσίας.
Το ουσιαστικότερο ερώτημα δεν είναι ποιος δικαιούται περισσότερο να ξεκουραστεί. Είναι πώς μπορούν δύο κουρασμένοι άνθρωποι να οργανώσουν την καθημερινότητά τους έτσι ώστε να χωρέσουν και οι δύο.
Τρεις αλλαγές που μπορούν να κάνουν τη διαφορά
Ζήτα αυτό που χρειάζεσαι χωρίς να περιμένεις να το μαντέψει ο άλλος
Πολλές προστριβές ξεκινούν από ανάγκες που δεν ειπώθηκαν ποτέ καθαρά. Αν θέλεις περισσότερο προσωπικό χρόνο, αν αισθάνεσαι ότι έχεις αναλάβει πάρα πολλές ευθύνες ή αν σου λείπει κάτι μέσα στη σχέση, χρειάζεται να το εκφράσεις. Το να περιμένεις από τον σύντροφό σου να το αντιληφθεί μόνος του δημιουργεί συχνά περισσότερη απογοήτευση.
Μην εγκαταλείπεις κάθε ανάγκη σου επειδή προέκυψε διαφωνία
Υπάρχουν άνθρωποι που μόλις συναντήσουν την πρώτη αντίδραση κάνουν αμέσως πίσω. Αυτό μπορεί να διατηρεί προσωρινά την ηρεμία, αλλά μακροπρόθεσμα δεν λύνει τίποτα. Μπορείς να ακούσεις τις ανησυχίες του άλλου και να αναζητήσεις μια διαφορετική λύση χωρίς να ακυρώνεις αυτό που χρειάζεσαι. Η διαπραγμάτευση δεν σημαίνει ότι κάποιος πρέπει πάντα να χάνει.
Σταμάτα να θεωρείς αυτονόητο ότι ξέρεις τι χρειάζεται ο σύντροφός σου
Ακόμη και άνθρωποι που είναι μαζί πολλά χρόνια μπορεί να έχουν διαφορετική αντίληψη για το τι σημαίνει φροντίδα. Για κάποιον μπορεί να είναι μια αγκαλιά. Για κάποιον άλλον, μία ώρα χωρίς υποχρεώσεις. Για κάποιον τρίτο, μια μικρή βοήθεια μέσα στην ημέρα.
Μια πρακτική πρόταση των ειδικών είναι να γράψει ο καθένας δέκα μικρά πράγματα που τον κάνουν να αισθάνεται ότι ο άλλος τον αγαπά και τον φροντίζει. Στη συνέχεια, το ζευγάρι μπορεί να προσπαθεί να εντάσσει ορισμένα από αυτά στην καθημερινότητά του. Δεν χρειάζονται εντυπωσιακές κινήσεις. Συνήθως, οι μικρές και σταθερές πράξεις είναι εκείνες που αλλάζουν το κλίμα μιας σχέσης.
Μια σχέση δεν χρειάζεται έναν άνθρωπο που θυσιάζεται διαρκώς
Η ιδέα ότι η μεγάλη αγάπη αποδεικνύεται με ατελείωτες θυσίες ακούγεται ρομαντική, αλλά στην πραγματική ζωή μπορεί να γίνει εξαιρετικά κουραστική. Καμία ισορροπημένη σχέση δεν χρειάζεται έναν άνθρωπο που εξαφανίζει συνεχώς τον εαυτό του για να κρατήσει ευχαριστημένο τον άλλον.
Χρειάζεται δύο ανθρώπους που μπορούν να πουν «αυτό το χρειάζομαι», αλλά και να ακούσουν όταν ο άλλος λέει ακριβώς το ίδιο. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να αποφασίσουμε ποιος έχει δικαίωμα να είναι περισσότερο «εγωιστής». Είναι να υπάρχει αρκετός χώρος μέσα στη σχέση ώστε κανένας από τους δύο να μη χρειάζεται να μικραίνει για να χωρέσει ο άλλος.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply