Ένα παιδί μπορεί να έχει φαγητό, καθαρά ρούχα, σχολείο και δραστηριότητες και παρ’ όλα αυτά να νιώθει πως κάτι του λείπει. Μπορεί να μεγαλώνει σε ένα σπίτι όπου οι γονείς το αγαπούν, αλλά κανείς να μην το ρωτά συχνά τι το φοβίζει, τι το στενοχωρεί ή τι το χαροποιεί. Τότε μαθαίνει να μην επιμένει, να μην ενοχλεί και να μη ζητά περισσότερη προσοχή. Γίνεται το “εύκολο παιδί”, εκείνο που δεν δημιουργεί προβλήματα. Πίσω από αυτή την ήρεμη εικόνα μπορεί να κρύβεται ένα παιδί που αμφιβάλλει αν τα συναισθήματά του έχουν σημασία. Το “αόρατο παιδί” δεν περιγράφει απαραίτητα μια φανερή παραμέληση. Περιγράφει το παιδί που συνηθίζει να κάνει τον εαυτό του μικρότερο, ώστε να μην προσθέσει βάρος στις δυσκολίες των άλλων.
Όταν οι δυσκολίες των γονιών αφήνουν λίγο χώρο για το παιδί
Η οικονομική πίεση, η εξαντλητική δουλειά, ένα διαζύγιο, μια ασθένεια, το πένθος ή το καθημερινό άγχος μπορούν να απορροφήσουν την προσοχή και τις δυνάμεις ενός γονιού. Οι περισσότεροι γονείς αγαπούν τα παιδιά τους και προσπαθούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους. Ωστόσο, δεν έχουν πάντα τη συναισθηματική διαθεσιμότητα για να αντιληφθούν τι συμβαίνει μέσα τους.
Το παιδί καταλαβαίνει πως οι μεγάλοι έχουν ήδη πολλά να διαχειριστούν. Έτσι, μπορεί να κρατήσει για τον εαυτό του τη στενοχώρια από έναν καβγά με φίλους, τον φόβο για ένα διαγώνισμα ή την απογοήτευση μιας αποτυχίας. Συνήθως κανείς δεν χρειάζεται να του πει ξεκάθαρα να σωπάσει. Παρατηρεί την ένταση στο σπίτι και αποφασίζει μόνο του πως δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να μιλήσει. Με τον καιρό, μαθαίνει να κρύβει όσα νιώθει, ακόμη κι από τον ίδιο του τον εαυτό.
Η σιωπή της παιδικής ηλικίας στην ενήλικη ζωή
Όταν μεγαλώνει, το παιδί δεν αφήνει απαραίτητα πίσω του αυτόν τον τρόπο σκέψης. Μπορεί να δυσκολεύεται να πει τι θέλει, να ζητά συγγνώμη χωρίς να φταίει ή να βάζει διαρκώς τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές του. Μπορεί να πετυχαίνει κάτι και αμέσως να το υποτιμά, ή να ντρέπεται να ζητήσει βοήθεια και να εκφράσει τις επιθυμίες του.
Μερικοί άνθρωποι περιγράφουν την αίσθηση πως βλέπουν τη ζωή να περνά μπροστά τους χωρίς να συμμετέχουν πραγματικά. Δεν πρόκειται μόνο για έλλειψη αυτοπεποίθησης. Μπορεί να υπάρχει από κάτω η βαθύτερη πεποίθηση πως δεν αξίζει να καταλαμβάνουν χώρο, πως η γνώμη και οι επιθυμίες τους δεν χρειάζεται να ακουστούν. Αυτή η πεποίθηση μπορεί να συνδέεται με τα χρόνια που προσπαθούσαν να μην επιβαρύνουν κανέναν.
Να αρχίσεις να ακούς ξανά τον εαυτό σου
Η αλλαγή ξεκινά όταν αναγνωρίσεις πως η απουσία προσοχής στα συναισθήματά σου δεν αποδεικνύει ότι εκείνα δεν άξιζαν να τα ακούσουν. Συχνά δείχνει ότι οι άνθρωποι γύρω σου δεν είχαν τότε τον χώρο ή τη δυνατότητα να τα προσέξουν. Αυτό δεν αλλάζει όσα συνέβησαν, αλλά μπορεί να σε βοηθήσει να σταματήσεις να κατηγορείς τον εαυτό σου.
Δώσε χρόνο σε ερωτήσεις που ίσως έχεις συνηθίσει να αποφεύγεις. Τι νιώθεις; Τι θέλεις; Τι σε θυμώνει ή σε ενθουσιάζει; Μπορεί να μοιάζουν απλές, όμως για κάποιον που έμαθε να παραμερίζει τον εσωτερικό του κόσμο, η απάντηση δεν έρχεται πάντα εύκολα. Σταδιακά, μπορείς να αφήσεις ευθύνες που δεν σου ανήκουν και να θυμηθείς πως δεν χρειάζεται να φροντίζεις διαρκώς τα συναισθήματα όλων των άλλων. Η παρουσία σου έχει αξία ακόμη κι όταν δεν προσπαθείς να την αποδείξεις.
Αν αναγνωρίζεις κομμάτια του εαυτού σου σε αυτή την περιγραφή, ίσως καταλαβαίνεις καλύτερα γιατί δυσκολεύεσαι να ζητήσεις βοήθεια ή νιώθεις άβολα όταν οι άλλοι στρέφουν την προσοχή πάνω σου. Το παιδί που έμαθε να περνά απαρατήρητο δεν ήταν αδύναμο. Προσαρμόστηκε στις συνθήκες που είχε μπροστά του. Τώρα, ως ενήλικας, μπορείς να μάθεις να ακούς τις ανάγκες σου και να δίνεις χώρο στα συναισθήματά σου χωρίς ενοχές. Κανένα παιδί δεν γεννιέται για να μένει αόρατο και κανένας ενήλικας δεν είναι υποχρεωμένος να συνεχίσει να ζει έτσι.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;