Είσαι ήρεμη, κάνεις τη δουλειά σου ή χαλαρώνεις στον καναπέ και ξαφνικά κάτι σε ενοχλεί. Ένας πονοκέφαλος που δεν περίμενες, ένα βάρος στο στομάχι, ένας βήχας που επιμένει λίγο περισσότερο απ’ όσο θα ήθελες. Και τότε εμφανίζεται σχεδόν αυτόματα η σκέψη: «Μήπως έχω κάτι σοβαρό;». Το κινητό βρίσκεται ήδη στο χέρι σου και η αναζήτηση ξεκινά. Πληκτρολογείς το σύμπτωμα, ανοίγεις το ένα αποτέλεσμα μετά το άλλο και μέσα σε λίγα λεπτά έχεις περάσει από τις πιο απλές εξηγήσεις στις πιο τρομακτικές. Το άγχος, αντί να υποχωρήσει, μεγαλώνει. Αυτός ο κύκλος μπορεί να συνδέεται με το health anxiety, δηλαδή το επίμονο άγχος γύρω από την υγεία και τον φόβο ότι ένα σύμπτωμα κρύβει κάτι σοβαρό. Και δεν εκδηλώνεται σε όλους με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι αναζητούν συνεχώς εξετάσεις και επιβεβαίωση ότι όλα είναι καλά, ενώ άλλοι αποφεύγουν ακόμη και να κλείσουν ραντεβού με γιατρό επειδή φοβούνται τι μπορεί να ακούσουν.
Το συνεχές ψάξιμο στο διαδίκτυο συνήθως δεν σε καθησυχάζει
Όταν φοβάσαι, το Google μοιάζει με τον πιο γρήγορο τρόπο για να πάρεις μια απάντηση. Το πρόβλημα είναι ότι σπάνια λειτουργεί έτσι. Μπορεί για λίγα λεπτά να νιώσεις καλύτερα επειδή διάβασες μια καθησυχαστική εξήγηση. Λίγο αργότερα, όμως, πιθανότατα θα αναζητήσεις κάτι ακόμη. Και μετά κάτι ακόμη. Κάπως έτσι η ανάγκη για βεβαιότητα γίνεται μεγαλύτερη και το άγχος τροφοδοτείται ξανά.
Υπάρχει και ένα ακόμη ζήτημα. Στο διαδίκτυο δεν έχουν όλες οι πληροφορίες την ίδια αξιοπιστία. Ένα σύμπτωμα μπορεί να συνδέεται με δεκάδες διαφορετικές καταστάσεις και χωρίς ιατρικό ιστορικό, εξέταση και σωστή αξιολόγηση δεν μπορείς να γνωρίζεις ποια εξήγηση αφορά πραγματικά εσένα. Αν πρόκειται να αναζητήσεις πληροφορίες, στρέψου τουλάχιστον σε επίσημες πηγές, όπως μεγάλους οργανισμούς υγείας, πανεπιστήμια και νοσοκομεία. Η διαδικτυακή ενημέρωση, όμως, δεν αντικαθιστά την ιατρική εκτίμηση.
Βάλε τα γεγονότα σε χαρτί πριν αρχίσουν τα σενάρια
Το άγχος έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο να μετατρέπει μια μικρή πληροφορία σε ολόκληρη ιστορία. Γι’ αυτό μπορεί να βοηθήσει κάτι πολύ απλό: να καταγράψεις τι πραγματικά συμβαίνει. Πότε εμφανίστηκε η ενόχληση; Πόση ώρα κρατά; Επαναλαμβάνεται; Έχει γίνει πιο έντονη; Υπάρχει κάτι που φαίνεται να την προκαλεί ή να την ανακουφίζει;
Όταν γράφεις αυτά που παρατηρείς, δημιουργείς μια πιο καθαρή εικόνα και απομακρύνεσαι λίγο από τις υποθέσεις. Ταυτόχρονα, έχεις συγκεντρώσει χρήσιμες πληροφορίες που μπορείς να μεταφέρεις στον γιατρό σου.
Το χειρότερο δυνατό σενάριο δεν είναι το μοναδικό πιθανό
Ένα από τα πιο συνηθισμένα χαρακτηριστικά του έντονου άγχους είναι η καταστροφολογία. Ένα σύμπτωμα εμφανίζεται και το μυαλό παρακάμπτει δεκάδες πιθανές εξηγήσεις για να φτάσει αμέσως στη χειρότερη. Δεν χρειάζεται να προσπαθείς απεγνωσμένα να απαγορεύσεις στον εαυτό σου αυτές τις σκέψεις. Μερικές φορές είναι πιο βοηθητικό να τις πας ένα βήμα παρακάτω.
Αν συνέβαινε αυτό που φοβάμαι, ποια θα ήταν η επόμενη κίνησή μου; Σε ποιον θα απευθυνόμουν; Ποιος θα μπορούσε να με βοηθήσει; Τι επιλογές θα είχα; Με αυτόν τον τρόπο, το μυαλό παύει να βλέπει μόνο μια τρομακτική εικόνα χωρίς συνέχεια. Αρχίζει να αναγνωρίζει ότι ακόμη και μπροστά σε μια δύσκολη κατάσταση υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα και άνθρωποι στους οποίους μπορείς να στηριχθείς.
Αν σε φοβίζει ο γιατρός, προετοίμασε νοητικά το ραντεβού
Για κάποιον που βιώνει έντονο άγχος γύρω από την υγεία, ακόμη και ένα απλό ραντεβού μπορεί να μοιάζει εξαιρετικά δύσκολο. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να βοηθήσει να φανταστείς τη διαδικασία από πριν. Τη στιγμή που φτάνεις στο ιατρείο, την αναμονή, τη συζήτηση με τον γιατρό, τις ερωτήσεις που μπορεί να σου κάνει και όσα θέλεις κι εσύ να ρωτήσεις. Αυτή η νοητική προετοιμασία δεν εξαφανίζει απαραίτητα τον φόβο, αλλά μπορεί να κάνει την κατάσταση πιο οικεία και λιγότερο απρόβλεπτη.
Πάρε κάποιον μαζί σου
Δεν υπάρχει κανένας λόγος να περάσεις μόνη σου μια διαδικασία που σε δυσκολεύει. Ένας άνθρωπος που εμπιστεύεσαι μπορεί να σε συνοδεύσει, να σε βοηθήσει να θυμηθείς τι θέλεις να ρωτήσεις και να κρατήσει σημειώσεις από όσα θα πει ο γιατρός. Κυρίως, μπορεί να λειτουργήσει ως μια ήρεμη παρουσία σε μια στιγμή που το μυαλό σου βρίσκεται σε υπερένταση.
Το άγχος δεν κάνει τα συμπτώματα «φανταστικά»
Ένα σημαντικό λάθος είναι να αντιμετωπίζουμε το άγχος για την υγεία σαν κάτι που κάποιος απλώς επινοεί. Το άγχος μπορεί να συνοδεύεται από απολύτως πραγματικές σωματικές αισθήσεις και αντιδράσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σύμπτωμα οφείλεται στο στρες, ούτε ότι πρέπει να αγνοείται. Σημαίνει ότι η ψυχική και η σωματική υγεία επηρεάζουν η μία την άλλη και χρειάζονται και οι δύο προσοχή. Το πιο δύσκολο κομμάτι ίσως είναι να αποδεχτείς ότι δεν μπορείς να αποκτήσεις απόλυτη βεβαιότητα για κάθε μικρή αλλαγή που συμβαίνει στο σώμα σου. Μπορείς, όμως, να επιλέξεις έναν πιο ασφαλή τρόπο να τη διαχειριστείς.
Γιατί η αποφυγή, η ασταμάτητη αναζήτηση και τα τρομακτικά σενάρια σπάνια προσφέρουν πραγματική ανακούφιση. Η σωστή ενημέρωση και η συζήτηση με έναν επαγγελματία υγείας είναι αυτά που μπορούν να μετατρέψουν το άγχος σε συγκεκριμένη δράση και να σταματήσουν, σταδιακά, τον φαύλο κύκλο του φόβου.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply