Μια επίσκεψη στο θέατρο, μια βραδιά στον κινηματογράφο ή μια βόλτα σε ένα μουσείο δεν προσφέρουν μόνο ψυχαγωγία. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, η συχνή επαφή με τον πολιτισμό συνδέεται με μικρότερη βιολογική ηλικία και, ενδεχομένως, με πιο υγιή γήρανση. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Journal of Epidemiology and Community Health» και έδειξε ότι οι άνθρωποι που συμμετέχουν τακτικά σε πολιτιστικές δραστηριότητες μπορεί να εμφανίζουν βιολογική ηλικία έως και τρία χρόνια μικρότερη σε σχέση με όσους απέχουν από αυτές.
Η πραγματική ηλικία του οργανισμού δεν γράφεται στην ταυτότητα
Όλοι μεγαλώνουμε ηλικιακά, όμως το σώμα κάθε ανθρώπου δεν γερνά με τον ίδιο ρυθμό. Η χρονολογική ηλικία δείχνει πόσα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννησή μας, ενώ η βιολογική ηλικία αποτυπώνει την κατάσταση και τη λειτουργία του οργανισμού.
Έτσι, δύο άνθρωποι που έχουν ακριβώς την ίδια ηλικία μπορεί να παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στη φυσική τους κατάσταση, στην καρδιαγγειακή υγεία, στη μυϊκή δύναμη και στη λειτουργία του μεταβολισμού τους. Ερευνητές από το Ινστιτούτο Επιστήμης του Τόκιο στην Ιαπωνία θέλησαν να εξετάσουν κατά πόσο η επαφή με την τέχνη και τον πολιτισμό μπορεί να σχετίζεται με αυτή τη διαδικασία. Όπως επισημαίνουν, πρόκειται για την πρώτη διαχρονική έρευνα που μελετά τη σύνδεση της πολιτιστικής συμμετοχής με τη βιολογική ηλικία, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες που παραμένουν σταθεροί με την πάροδο του χρόνου.
Τι εξέτασαν οι επιστήμονες
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα από 1.899 ενήλικες που συμμετείχαν στην «English Longitudinal Study of Ageing». Πρόκειται για μια μακροχρόνια πληθυσμιακή έρευνα που παρακολουθεί αντιπροσωπευτικό δείγμα ανθρώπων ηλικίας 50 ετών και άνω στην Αγγλία. Οι επιστήμονες αξιολόγησαν δέκα διαφορετικούς φυσιολογικούς δείκτες, ώστε να σχηματίσουν μια συνολική εικόνα για τη βιολογική ηλικία κάθε συμμετέχοντα.
Συγκεκριμένα, εξέτασαν την πίεση σφυγμού, τη διαστολική αρτηριακή πίεση, την αιμοσφαιρίνη, την αναπνευστική λειτουργία, τα επίπεδα ινωδογόνου, τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, την LDL χοληστερόλη, τον δείκτη μάζας σώματος, τη δύναμη της λαβής και την ταχύτητα βάδισης. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες απάντησαν πόσο συχνά επισκέπτονταν κινηματογράφους, μουσεία, γκαλερί τέχνης, θέατρα, συναυλίες και παραστάσεις όπερας.
Για κάθε κατηγορία, οι ερευνητές βαθμολόγησαν τη συχνότητα συμμετοχής από το 0, που αντιστοιχούσε στο «ποτέ», έως το 5, που σήμαινε «δύο φορές τον μήνα ή συχνότερα». Με αυτόν τον τρόπο δημιούργησαν έναν συνολικό δείκτη πολιτιστικής συμμετοχής από το 0 έως το 15.
Έως και τρία χρόνια μικρότερη βιολογική ηλικία
Τα ευρήματα παρουσίασαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Όσοι ασχολούνταν με πολιτιστικές δραστηριότητες τουλάχιστον μία φορά κάθε λίγους μήνες είχαν κατά μέσο όρο βιολογική ηλικία περίπου τρία χρόνια μικρότερη από εκείνους που πήγαιναν σπάνια ή δεν συμμετείχαν καθόλου. Τα άτομα που είχαν εντονότερη πολιτιστική ζωή ήταν συχνότερα γυναίκες, εργάζονταν, διέθεταν υψηλότερο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο και ανέφεραν καλύτερη γενική κατάσταση υγείας.
Ωστόσο, οι ερευνητές δεν σταμάτησαν σε αυτή τη διαπίστωση. Προσάρμοσαν τα αποτελέσματα με βάση το οικογενειακό εισόδημα, την εργασιακή κατάσταση και την παρουσία χρόνιων νοσημάτων. Ακόμη και μετά από αυτές τις προσαρμογές, κάθε επιπλέον μονάδα στον δείκτη πολιτιστικής συμμετοχής συνδεόταν με μείωση της βιολογικής ηλικίας κατά περίπου 31 ημέρες.
Γιατί μπορεί να ωφελεί ο πολιτισμός
Μια πολιτιστική έξοδος ενεργοποιεί τον άνθρωπο με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Η επίσκεψη σε έναν χώρο τέχνης απαιτεί μετακίνηση, κοινωνική επαφή, πνευματική συγκέντρωση και συναισθηματική συμμετοχή. Οι συγγραφείς της μελέτης εκτιμούν ότι τέτοιες δραστηριότητες μπορεί να ενισχύουν τους κοινωνικούς δεσμούς, να υποστηρίζουν πιο υγιεινές συνήθειες και να προσφέρουν σημαντικά οφέλη στην ψυχική υγεία.
Η μείωση της μοναξιάς, η πνευματική διέγερση και η αίσθηση ότι κάποιος συμμετέχει ενεργά στην κοινωνική ζωή ενδέχεται να επηρεάζουν θετικά τον τρόπο με τον οποίο γερνά ο οργανισμός. Δεν πρόκειται, επομένως, μόνο για το τι βλέπει κάποιος σε μια θεατρική σκηνή ή μέσα σε μια αίθουσα τέχνης. Σημασία έχει ολόκληρη η εμπειρία που περιλαμβάνει την έξοδο από το σπίτι, την κίνηση, την επικοινωνία και την επαφή με νέα ερεθίσματα.
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι ο πολιτισμός σταματά τη γήρανση
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη βασίστηκε στην παρατήρηση. Επομένως, δεν αποδεικνύει ότι οι πολιτιστικές δραστηριότητες προκαλούν άμεσα τη μείωση της βιολογικής ηλικίας. Υπάρχει και το ενδεχόμενο να ισχύει το αντίστροφο. Οι άνθρωποι που έχουν ήδη καλύτερη υγεία μπορεί να μετακινούνται ευκολότερα και να διαθέτουν περισσότερη ενέργεια, χρόνο ή χρήματα για να επισκέπτονται θέατρα, μουσεία και κινηματογράφους.
Παρόλα αυτά, η πολιτιστική συμμετοχή αποτελεί έναν παράγοντα που μπορεί να αλλάξει μέσα στην καθημερινότητα. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την υγιή γήρανση. Μάλιστα, αναφέρουν ότι το όφελος που κατέγραψαν μπορεί να συγκριθεί με εκείνο της τακτικής σωματικής άσκησης.
Η πρόσβαση στον πολιτισμό είναι και ζήτημα δημόσιας υγείας
Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν και μια ακόμη σημαντική πλευρά. Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι την ίδια πρόσβαση σε πολιτιστικές δραστηριότητες. Το κόστος των εισιτηρίων, η απόσταση από τους πολιτιστικούς χώρους και οι περιορισμένες επιλογές σε ορισμένες περιοχές μπορούν να αποτρέψουν αρκετούς πολίτες από το να συμμετέχουν.
Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές θεωρούν ότι η καλύτερη γεωγραφική και οικονομική πρόσβαση σε πολιτιστικές εκδηλώσεις θα μπορούσε να αυξήσει τη συμμετοχή και να προσφέρει ευρύτερα οφέλη στην υγεία του πληθυσμού. Ο πολιτισμός δεν αντικαθιστά τη σωματική άσκηση, την ισορροπημένη διατροφή ή την ιατρική παρακολούθηση. Φαίνεται όμως ότι μπορεί να αποτελέσει ακόμη ένα πολύτιμο κομμάτι μιας ζωής που δεν μετριέται μόνο σε χρόνια, αλλά και σε εμπειρίες, σχέσεις και ουσιαστικά ερεθίσματα.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply