Μπορεί μια συζήτηση ανάμεσα σε δύο ανθρώπους να αποκαλύψει τι θα συμβεί στη σχέση τους χρόνια αργότερα; Σύμφωνα με τον ψυχολόγο John Gottman, η απάντηση είναι θετική. Για δεκαετίες μελετά τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν τα ζευγάρια και υποστηρίζει ότι ορισμένες συμπεριφορές λειτουργούν σαν προειδοποιητικά καμπανάκια πολύ πριν φτάσει κανείς στην απόφαση του διαζυγίου. Η θεωρία του βασίζεται σε μια γνωστή μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 130 νεόνυμφα ζευγάρια. Οι ερευνητές δεν ενδιαφέρθηκαν για το πόσο συχνά τσακώνονταν οι συμμετέχοντες, αλλά για το πώς διαχειρίζονταν τις διαφωνίες τους. Κάθε ζευγάρι συζήτησε για περίπου 15 λεπτά ένα θέμα που προκαλούσε ένταση, ενώ παράλληλα καταγράφονταν τόσο η συμπεριφορά τους όσο και οι σωματικές αντιδράσεις τους στο στρες. Από αυτή τη διαδικασία προέκυψαν έξι κοινά χαρακτηριστικά που εμφανίζονταν πολύ συχνότερα στις σχέσεις που αργότερα οδηγήθηκαν σε χωρισμό.
Η πρώτη κουβέντα δίνει τον τόνο
Δεν είναι μόνο το τι θα ειπωθεί, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο ξεκινά μια δύσκολη συζήτηση. Όταν η πρώτη φράση συνοδεύεται από επίθεση, ειρωνεία ή απαξιωτικό ύφος, οι πιθανότητες να εξελιχθεί η κουβέντα σε έναν ακόμη καβγά αυξάνονται σημαντικά. Σύμφωνα με τον Gottman, πολλές φορές αρκούν λίγα μόλις λεπτά για να φανεί προς τα πού οδεύει η επικοινωνία.
Συμπεριφορές που φθείρουν τη σχέση
Οι ειδικοί εντόπισαν τέσσερις επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές που μπορούν να διαβρώσουν σταδιακά έναν γάμο. Η συνεχής κριτική προς τον σύντροφο, η περιφρόνηση ή η απαξίωση, η αμυντική στάση απέναντι σε κάθε παρατήρηση και η συναισθηματική αποστασιοποίηση δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η ουσιαστική επικοινωνία γίνεται όλο και πιο δύσκολη.
Όταν ο θυμός κυριαρχεί
Δεν είναι όλοι οι καβγάδες ίδιοι. Υπάρχουν στιγμές όπου η ένταση ανεβαίνει τόσο απότομα, ώστε ο ένας σύντροφος νιώθει πως δεν μπορεί καν να αντιδράσει. Τα έντονα ξεσπάσματα, ειδικά όταν επαναλαμβάνονται, αφήνουν πίσω τους μεγαλύτερη απόσταση αντί για λύσεις.
Το σώμα αντιδρά πριν από το μυαλό
Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι αρκετοί συμμετέχοντες εμφάνιζαν έντονες σωματικές αντιδράσεις. Οι καρδιακοί παλμοί ανέβαιναν αισθητά, η αρτηριακή πίεση αυξανόταν και ο οργανισμός έμπαινε σε κατάσταση έντονου στρες. Σε αυτές τις συνθήκες, η ψύχραιμη σκέψη και η ουσιαστική ακρόαση του άλλου γίνονται πολύ πιο δύσκολες.
Οι προσπάθειες συμφιλίωσης δεν πιάνουν τόπο
Σε κάθε διαφωνία υπάρχουν μικρές κινήσεις που μπορούν να χαμηλώσουν τους τόνους. Ένα χαμόγελο, μια συγγνώμη ή μια πιο ήρεμη φράση συχνά αρκούν για να αλλάξουν την πορεία μιας κουβέντας. Όταν όμως αυτές οι προσπάθειες αποτυγχάνουν σταθερά ή αγνοούνται, η ένταση συσσωρεύεται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο δύσκολες να ξεπεραστούν.
Το παρελθόν χάνει τη ζεστασιά του
Ένα ακόμη στοιχείο που τράβηξε την προσοχή των ερευνητών ήταν ο τρόπος με τον οποίο τα ζευγάρια μιλούσαν για την ιστορία τους. Όσοι περιέγραφαν τη γνωριμία τους και τις κοινές εμπειρίες με τρυφερότητα και εκτίμηση έδειχναν να έχουν πιο ισχυρούς δεσμούς. Αντίθετα, όταν ακόμη και οι όμορφες αναμνήσεις παρουσιάζονταν μέσα από το πρίσμα της απογοήτευσης ή της πικρίας, η σχέση φαινόταν να έχει ήδη υποστεί βαθιά φθορά.
Δεν πρόκειται για βέβαιη πρόβλεψη
Τα ευρήματα του John Gottman δεν σημαίνουν ότι κάθε ζευγάρι που εμφανίζει μία ή περισσότερες από αυτές τις συμπεριφορές θα πάρει τελικά διαζύγιο. Δείχνουν όμως πόσο σημαντικός είναι ο τρόπος με τον οποίο δύο άνθρωποι επικοινωνούν στις δύσκολες στιγμές. Η διάθεση να ακούσει ο ένας τον άλλον, να αναγνωρίσει τα λάθη του και να αναζητήσει λύσεις μπορεί να αλλάξει την πορεία μιας σχέσης, ακόμη κι όταν υπάρχουν εντάσεις.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply