Μέσα σε μια σχέση είναι πολύ συνηθισμένο ο ένας άνθρωπος να αγχώνεται πιο εύκολα και ο άλλος να παραμένει πιο ψύχραιμος. Αυτό, όμως, δεν αποτελεί απόδειξη ότι ο ένας ενδιαφέρεται περισσότερο και ο άλλος λιγότερο. Η επιστήμη έχει δείξει ότι υπάρχουν βιολογικοί και νευρολογικοί παράγοντες που μπορούν να επηρεάζουν διαφορετικά τον τρόπο με τον οποίο άνδρες και γυναίκες αντιδρούν στο στρες. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι υπάρχει ένας ενιαίος τρόπος αντίδρασης για κάθε φύλο. Η προσωπικότητα, οι προηγούμενες εμπειρίες και το περιβάλλον εξακολουθούν να παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Το άγχος ξεκινά από τον εγκέφαλο, αλλά το νιώθει ολόκληρο το σώμα
Όταν αισθανόμαστε πίεση, ο οργανισμός μας ενεργοποιεί αυτόματα τους μηχανισμούς που έχουν σχεδιαστεί για να μας προστατεύουν απέναντι σε μια πιθανή απειλή. Οι ορμόνες του στρες αυξάνονται, το σώμα βρίσκεται σε μεγαλύτερη εγρήγορση και ο εγκέφαλος προετοιμάζεται να αντιδράσει.
Έρευνες έχουν καταγράψει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι γυναίκες μπορεί να παρουσιάζουν πιο γρήγορη, πιο έντονη ή πιο παρατεταμένη αντίδραση στο στρες σε σύγκριση με τους άνδρες. Παράλληλα, έχουν εντοπιστεί διαφορές στη λειτουργία περιοχών του εγκεφάλου που συνδέονται με την επεξεργασία και τη διαχείριση στρεσογόνων καταστάσεων.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα αγχώνεται περισσότερο από κάθε άνδρα. Οι επιστημονικές παρατηρήσεις αφορούν γενικές τάσεις και όχι έναν απόλυτο κανόνα που μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους.
Οι ορμόνες επηρεάζουν και τον τρόπο που βιώνουμε την πίεση
Οι ορμονικές μεταβολές μπορούν επίσης να επηρεάσουν την απόκριση του οργανισμού στο στρες. Τα οιστρογόνα, για παράδειγμα, φαίνεται ότι αλληλεπιδρούν με συστήματα του εγκεφάλου και του σώματος που σχετίζονται με την αντίδραση στην πίεση.
Επειδή τα επίπεδα των οιστρογόνων μεταβάλλονται στη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου, κάποιες γυναίκες μπορεί να παρατηρούν ότι δεν αντιμετωπίζουν όλες τις ημέρες μια δύσκολη κατάσταση με τον ίδιο τρόπο. Κάτι που κάποια στιγμή φαίνεται απολύτως διαχειρίσιμο μπορεί σε μια άλλη φάση να μοιάζει πολύ πιο απαιτητικό.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ορμόνες εξηγούν κάθε αντίδραση. Μπορούν όμως να αποτελούν έναν από τους παράγοντες που διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε το στρες.
Όταν η ψυχραιμία του συντρόφου μοιάζει με αδιαφορία
Ας σκεφτούμε ένα πολύ συνηθισμένο σκηνικό. Ένα ζευγάρι ετοιμάζεται για οικογενειακές διακοπές. Ο ένας έχει αρχίσει εδώ και εβδομάδες να σκέφτεται βαλίτσες, εισιτήρια, φάρμακα, ρούχα και όλες τις λεπτομέρειες του ταξιδιού. Ο άλλος θεωρεί ότι υπάρχει άφθονος χρόνος και σκέφτεται: «Θα τα κάνουμε όλα το προηγούμενο βράδυ».
Κάπου εκεί αρχίζουν συχνά οι παρεξηγήσεις. Εκείνος που οργανώνει τα πάντα μπορεί να αισθανθεί ότι έχει μείνει μόνος με όλο το βάρος. Εκείνος που παραμένει χαλαρός μπορεί να θεωρεί ότι ο σύντροφός του αγχώνεται χωρίς λόγο.
Και τότε μια απλή διαφορά στον τρόπο διαχείρισης της πίεσης μετατρέπεται εύκολα σε προσωπική κατηγορία. Η ψυχραιμία ερμηνεύεται ως αδιαφορία και το άγχος ως υπερβολή.
Στην πραγματικότητα, όμως, οι δύο άνθρωποι μπορεί να νοιάζονται εξίσου και απλώς να αντιδρούν διαφορετικά.
Αντί λοιπόν για το «δεν σε νοιάζει», ίσως είναι πιο χρήσιμο να ειπωθεί: «Αυτό με αγχώνει περισσότερο απ’ όσο φαίνεται να σε αγχώνει εσένα. Μπορείς να με βοηθήσεις με αυτό;»
Αντίστοιχα, αντί για το «υπερβάλλεις», μια διαφορετική στάση θα μπορούσε να είναι: «Καταλαβαίνω ότι αυτό σε πιέζει. Τι μπορώ να αναλάβω;»
Η ουσία δεν είναι να αποδείξει κάποιος ποιος έχει δίκιο. Είναι να μετατραπεί μια διαφορά σε μοίρασμα ευθυνών και πραγματική συνεργασία.
Δεν υπάρχει ένας σωστός τρόπος να διαχειριζόμαστε το στρες
Κάποιοι άνθρωποι ηρεμούν μόνο όταν έχουν οργανώσει τα πάντα εκ των προτέρων. Άλλοι αισθάνονται καλύτερα όταν αφήνουν περισσότερο χώρο στον αυθορμητισμό. Κάποιοι θέλουν να μιλήσουν αμέσως για όσα τους πιέζουν, ενώ άλλοι χρειάζονται χρόνο μέχρι να καταλάβουν πρώτα τι ακριβώς αισθάνονται. Καμία από αυτές τις αντιδράσεις δεν είναι από μόνη της σωστή ή λάθος.
Το σημαντικό είναι να καταλάβουμε ότι δύο άνθρωποι μπορούν να ζουν ακριβώς την ίδια κατάσταση και να τη βιώνουν εντελώς διαφορετικά. Όταν το αποδεχόμαστε αυτό, μειώνεται η ανάγκη να ερμηνεύουμε κάθε διαφορετική αντίδραση ως έλλειψη ενδιαφέροντος.
Και κάπως έτσι δημιουργείται περισσότερος χώρος για κατανόηση, ενσυναίσθηση και λιγότερες παρεξηγήσεις μέσα στη σχέση.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;