Το καλοκαίρι οι υψηλές θερμοκρασίες δεν ταλαιπωρούν μόνο εμάς. Δημιουργούν και το κατάλληλο περιβάλλον για να πολλαπλασιαστούν επικίνδυνα βακτήρια στα τρόφιμα, ιδιαίτερα όταν αυτά μένουν για αρκετή ώρα εκτός ψυγείου ή δεν μαγειρεύονται σωστά. Ο ΕΦΕΤ εφιστά την προσοχή των καταναλωτών, καθώς η σαλμονέλωση αποτελεί μία από τις συχνότερες λοιμώξεις που συνδέονται με την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων. Τα πουλερικά, τα αυγά, το ωμό κρέας, τα γαλακτοκομικά και τα θαλασσινά χρειάζονται ιδιαίτερα προσεκτικό χειρισμό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα φρούτα και τα λαχανικά δεν μπορούν επίσης να επιμολυνθούν.
Τι είναι η σαλμονέλα
Η σαλμονέλα είναι ένα βακτήριο που ζει στο έντερο ανθρώπων και ζώων. Μπορεί να περάσει στα τρόφιμα και να προκαλέσει λοίμωξη, χωρίς απαραίτητα να αλλάξει τη μυρωδιά, τη γεύση ή την εμφάνισή τους.
Αυτό σημαίνει ότι ένα μολυσμένο τρόφιμο μπορεί να φαίνεται απολύτως φυσιολογικό. Δεν μπορούμε, λοιπόν, να βασιστούμε στις αισθήσεις μας για να καταλάβουμε αν είναι ασφαλές. Η σωστή συντήρηση, η καθαριότητα και το επαρκές μαγείρεμα είναι οι μοναδικοί τρόποι ουσιαστικής προστασίας.
Ποια συμπτώματα προκαλεί
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε 8 έως 72 ώρες από την κατανάλωση μολυσμένου τροφίμου. Τα πιο συνηθισμένα είναι η διάρροια, οι πόνοι και οι κράμπες στην κοιλιά και ο πυρετός.
Μπορεί επίσης να εμφανιστούν ναυτία, έμετος, πονοκέφαλος και ρίγη. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα υποχωρούν μέσα σε τέσσερις έως επτά ημέρες, όμως η λοίμωξη δεν είναι πάντα αθώα.
Μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν τα βρέφη, τα μικρά παιδιά, οι έγκυες, οι ηλικιωμένοι και οι άνθρωποι με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή σοβαρά χρόνια νοσήματα.
Γιατί τα κρούσματα αυξάνονται το καλοκαίρι
Οι υψηλές θερμοκρασίες βοηθούν τα βακτήρια να πολλαπλασιαστούν πολύ πιο γρήγορα. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν τα τρόφιμα παραμένουν σε θερμοκρασίες από 5 έως 60 βαθμούς Κελσίου, τη λεγόμενη ζώνη κινδύνου.
Παράλληλα, το καλοκαίρι τρώμε συχνότερα εκτός σπιτιού. Πικνίκ, μπάρμπεκιου, εκδρομές, πανηγύρια και γεύματα στην παραλία δυσκολεύουν τη σωστή ψύξη και συντήρηση των τροφίμων.
Ένα τάπερ που μένει για ώρες μέσα στο αυτοκίνητο, ένα σάντουιτς που βρίσκεται στην τσάντα της παραλίας χωρίς παγοκύστη ή ένα κοτόπουλο που έχει ψηθεί εξωτερικά αλλά παραμένει ωμό στο εσωτερικό του μπορούν να γίνουν αιτία σοβαρής τροφικής δηλητηρίασης.
Η επιμόλυνση μπορεί να γίνει πολύ εύκολα
Ένα από τα πιο συχνά λάθη στην κουζίνα είναι η χρήση των ίδιων σκευών και επιφανειών για ωμά και μαγειρεμένα τρόφιμα.
Για παράδειγμα, οι χυμοί από το ωμό κοτόπουλο μπορεί να μεταφερθούν σε μια σαλάτα μέσα από ένα μαχαίρι, ένα πιάτο ή μια επιφάνεια κοπής. Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν αγγίζουμε έτοιμα τρόφιμα χωρίς να έχουμε πλύνει καλά τα χέρια μας.
Το ωμό κρέας, τα πουλερικά και τα θαλασσινά πρέπει να φυλάσσονται χωριστά από τα υπόλοιπα τρόφιμα. Ιδανικά, χρειάζεται διαφορετική επιφάνεια κοπής για τα ωμά ζωικά προϊόντα και διαφορετική για τα φρούτα, τα λαχανικά και τα τρόφιμα που καταναλώνονται χωρίς μαγείρεμα.
Το πλύσιμο των χεριών δεν είναι τυπική διαδικασία
Τα χέρια πρέπει να πλένονται με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα πριν και μετά την προετοιμασία φαγητού.
Το ίδιο ισχύει μετά τη χρήση της τουαλέτας, την αλλαγή πάνας, την επαφή με σκουπίδια ή κατοικίδια και φυσικά μετά τον χειρισμό ωμού κρέατος, αυγών ή πουλερικών.
Οι πάγκοι, τα μαχαίρια, τα πιάτα και οι επιφάνειες κοπής χρειάζονται σχολαστικό καθαρισμό με ζεστό νερό και απορρυπαντικό κάθε φορά που έρχονται σε επαφή με ωμά τρόφιμα.
Το κοτόπουλο δεν πρέπει να πλένεται
Πολλοί πιστεύουν ότι το πλύσιμο του ωμού κοτόπουλου απομακρύνει τα μικρόβια. Στην πραγματικότητα, το νερό μπορεί να σκορπίσει σταγονίδια με βακτήρια στον νεροχύτη, στον πάγκο, στα σκεύη και στα υπόλοιπα τρόφιμα.
Το ωμό κοτόπουλο δεν χρειάζεται πλύσιμο πριν από το μαγείρεμα. Αυτό που χρειάζεται είναι σωστό ψήσιμο, μέχρι το εσωτερικό του να φτάσει τους 74 βαθμούς Κελσίου.
Στο ψυγείο πρέπει να τοποθετείται στο χαμηλότερο ράφι, μέσα σε καλά κλεισμένο δοχείο, ώστε να μην στάξουν υγρά πάνω σε άλλα τρόφιμα.
Το σωστό μαγείρεμα κάνει τη διαφορά
Το χρώμα ενός τροφίμου δεν αποτελεί πάντα αξιόπιστη ένδειξη ότι έχει ψηθεί σωστά. Η πιο ασφαλής λύση είναι η χρήση θερμομέτρου τροφίμων.
Τα πουλερικά πρέπει να φτάνουν σε εσωτερική θερμοκρασία 74 βαθμών Κελσίου, ο κιμάς στους 71 βαθμούς και τα ψάρια στους 63 βαθμούς. Τα περισσεύματα φαγητού χρειάζονται καλή αναθέρμανση, τουλάχιστον στους 74 βαθμούς, ενώ οι σούπες και οι σάλτσες πρέπει να φτάνουν σε σημείο βρασμού.
Αν σε ένα εστιατόριο το κοτόπουλο φαίνεται ωμό ή ανεπαρκώς ψημένο, δεν χρειάζεται να το καταναλώσουμε από ευγένεια. Πρέπει να επιστραφεί στην κουζίνα.
Πότε πρέπει να μπαίνει το φαγητό στο ψυγείο
Τα ευπαθή τρόφιμα, τα μαγειρεμένα φαγητά και τα περισσεύματα πρέπει να μπαίνουν στο ψυγείο μέσα σε δύο ώρες από την προετοιμασία τους.
Όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος ξεπερνά τους 32 βαθμούς Κελσίου, το χρονικό περιθώριο μειώνεται στη μία ώρα. Αυτό αφορά ιδιαίτερα τα τρόφιμα που μεταφέρουμε στην παραλία, σε εκδρομές ή μέσα σε ζεστό αυτοκίνητο.
Η θερμοκρασία του ψυγείου πρέπει να διατηρείται στους 4 βαθμούς Κελσίου ή χαμηλότερα και της κατάψυξης στους μείον 18 βαθμούς.
Η απόψυξη πρέπει να γίνεται μέσα στο ψυγείο, σε κρύο νερό ή στον φούρνο μικροκυμάτων. Η απόψυξη στον πάγκο της κουζίνας αφήνει το εξωτερικό μέρος του τροφίμου σε θερμοκρασία που ευνοεί την ανάπτυξη βακτηρίων.
Τέσσερις κανόνες που αξίζει να θυμόμαστε
Η πρόληψη της σαλμονέλωσης βασίζεται σε τέσσερις απλές κινήσεις. Καθαρά χέρια και επιφάνειες, διαχωρισμός ωμών και έτοιμων τροφίμων, σωστό μαγείρεμα και άμεση ψύξη.
Δεν χρειάζεται πανικός, χρειάζεται όμως συνέπεια. Τα περισσότερα περιστατικά μπορούν να αποφευχθούν όταν σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε τη συντήρηση και την καθαριότητα ως μικρές λεπτομέρειες.
Το καλοκαίρι ένα τρόφιμο μπορεί να γίνει επικίνδυνο πολύ πιο γρήγορα από όσο νομίζουμε. Γι’ αυτό το ψυγείο, η ισοθερμική τσάντα και το καλό μαγείρεμα δεν αποτελούν υπερβολές. Αποτελούν βασικούς κανόνες ασφάλειας.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply