Μπορεί να έχουμε δεκάδες ομαδικές συνομιλίες και να ανταλλάσσουμε μηνύματα όλη μέρα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι βρίσκουμε πάντα χρόνο για μια ήρεμη κουβέντα, χωρίς περισπασμούς και κινητά στο τραπέζι. Μάλιστα, νέα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι οι καθημερινές συνομιλίες μας όλο και μικραίνουν. Η εικόνα, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη από το «φταίνε τα social media».
Οι καθημερινές συζητήσεις γίνονται πιο σύντομες
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Perspectives on Psychological Science, οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα από περισσότερους από 2.000 ανθρώπους, ηλικίας 10 έως 94 ετών. Τα δεδομένα προέρχονταν από 22 μελέτες που πραγματοποιήθηκαν από το 2005 έως το 2019.
Η ανάλυση έδειξε ότι οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούσαν καθημερινά περίπου 338 λιγότερες λέξεις για κάθε χρόνο που περνούσε. Στους ανθρώπους κάτω των 25 ετών, η μείωση έφτανε περίπου τις 458 λέξεις τον χρόνο.
Οι ερευνητές εξετάζουν διάφορες πιθανές εξηγήσεις, ανάμεσά τους την εξάπλωση των κοινωνικών δικτύων και τις αλλαγές στην καθημερινή ζωή. Αυτά τα στοιχεία, όμως, δεν αποδεικνύουν ότι τα social media προκαλούν τη μείωση. Δείχνουν μια τάση, χωρίς να εξηγούν με βεβαιότητα τι την προκαλεί.
Η ψηφιακή επαφή δεν σημαίνει πάντα ουσιαστική σύνδεση
Ένα μήνυμα μπορεί να μας βοηθήσει να κανονίσουμε μια συνάντηση ή να κρατήσουμε επαφή με κάποιον που ζει μακριά. Δεν αντικαθιστά, όμως, πάντα τις μικρές συζητήσεις που προκύπτουν αυθόρμητα μέσα στη μέρα, όπως μια κουβέντα με έναν φίλο ή λίγα λεπτά παρέα στο διάλειμμα της δουλειάς.
Παράλληλα, στοιχεία από τις ΗΠΑ δείχνουν ότι οι άνθρωποι περνούν περισσότερο χρόνο μόνοι σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες, ενώ οι νεότεροι συναντούν λιγότερο συχνά τους φίλους τους από κοντά. Αυτό δεν σημαίνει πως όποιος μένει μόνος νιώθει απαραίτητα μοναξιά. Ούτε αποδεικνύει ότι η περισσότερη χρήση των social media οδηγεί αυτόματα σε λιγότερες στενές σχέσεις.
Η σχέση μπορεί να λειτουργεί και αντίστροφα. Κάποιοι άνθρωποι ίσως στρέφονται περισσότερο στην ψηφιακή επικοινωνία επειδή έχουν ήδη λιγότερες ευκαιρίες να συναντηθούν με άλλους.
Πότε τα social media βοηθούν τις σχέσεις
Τα κοινωνικά δίκτυα δεν απομακρύνουν πάντα τους ανθρώπους. Σε έρευνα που παρακολούθησε παιδιά στη Νορβηγία από τα 10 έως τα 18 τους χρόνια, όσοι συμμετείχαν πιο ενεργά στα social media, για παράδειγμα δημοσιεύοντας και σχολιάζοντας, περνούσαν αργότερα περισσότερο χρόνο με τους φίλους τους και εκτός διαδικτύου. Με άλλα λόγια, η online επικοινωνία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να ενισχύσει τις συναντήσεις από κοντά.
Η εικόνα διέφερε για τα παιδιά με υψηλότερα επίπεδα κοινωνικού άγχους. Σε αυτή την ομάδα, η αυξημένη χρήση των κοινωνικών δικτύων συνδέθηκε με δυσμενέστερη εξέλιξη των κοινωνικών δεξιοτήτων. Το εύρημα δείχνει ότι η επίδραση μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον άνθρωπο και τις ανάγκες του.
Χώρος και για την οθόνη και για την πραγματική κουβέντα
Τα μηνύματα, οι κλήσεις και οι βιντεοκλήσεις μάς βοηθούν να διατηρούμε επαφή, ειδικά όταν η απόσταση δυσκολεύει τις συναντήσεις. Έρευνες συνδέουν τόσο τις διαδικτυακές όσο και τις διά ζώσης επαφές με την ψυχική ευεξία, ιδιαίτερα όταν επικοινωνούμε με κοντινούς μας ανθρώπους. Ωστόσο, η αποκλειστικά ψηφιακή επικοινωνία φαίνεται να προσφέρει μικρότερα οφέλη από την προσωπική επαφή.
Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψουμε τα social media για να προστατεύσουμε τις σχέσεις μας. Μπορούμε, όμως, να δίνουμε λίγο περισσότερο χώρο στις συζητήσεις χωρίς ειδοποιήσεις και βιασύνη. Γιατί η ουσιαστική επικοινωνία δεν μετριέται σε μηνύματα και αντιδράσεις, αλλά στον χρόνο και την προσοχή που προσφέρουμε ο ένας στον άλλο.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;