Βγάζεις μια selfie, δοκιμάζεις ένα φίλτρο και ξαφνικά το δέρμα σου δεν έχει πόρους, τα χείλη σου δείχνουν πιο γεμάτα και η μύτη σου λίγο πιο λεπτή. Στην αρχή χαζεύεις τη διαφορά. Ύστερα κλείνεις το φίλτρο και το κανονικό σου πρόσωπο μοιάζει κάπως λιγότερο εντυπωσιακό. Δεν άλλαξε, φυσικά, τίποτα πάνω σου. Άλλαξε όμως η εικόνα με την οποία μόλις το συνέκρινες. Και όταν αυτό συμβαίνει στην εφηβεία, η συζήτηση αποκτά άλλο βάρος.
Αυτή την πλευρά της ψηφιακής ομορφιάς φέρνει ξανά στο προσκήνιο η συμφωνία της Meta με αμερικανικές πολιτείες, που ανακοινώθηκε στις 26 Αυγούστου. Η μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram συμφώνησε σε καταβολές δισεκατομμυρίων δολαρίων και αλλαγές για την προστασία των νεότερων χρηστών, χωρίς να παραδεχτεί παρανομίες. Οι πολιτείες την κατηγόρησαν ότι σχεδίασε τις πλατφόρμες της ώστε να ενθαρρύνουν την εθιστική χρήση από παιδιά. Reuters
Οι νέες δεσμεύσεις αφορούν τις ΗΠΑ, επομένως δεν σημαίνουν αυτόματη εφαρμογή των ίδιων περιορισμών στην Ελλάδα. Το ερώτημα που ανοίγουν, ωστόσο, αφορά κάθε έφηβο που μεγαλώνει με μια κάμερα μπροστά στο πρόσωπό του. Associated Press
Από το ψηφιακό μακιγιάζ στην αλλαγή προσώπου
Δεν κάνουν όλα τα φίλτρα την ίδια δουλειά. Άλλο να δοκιμάζεις ένα διαφορετικό χρώμα κραγιόν και άλλο να βλέπεις την εφαρμογή να αλλάζει τις αναλογίες σου. Στη δεύτερη περίπτωση, το αποτέλεσμα δεν δείχνει απλώς πώς θα σου πήγαινε ένα μακιγιάζ. Σου παρουσιάζει ένα διαφορετικό πρόσωπο, κρατώντας αρκετά δικά σου στοιχεία ώστε να το αναγνωρίζεις ως δικό σου.
Εδώ βρίσκεται και η δυσκολία. Η σύγκριση δεν αφορά πια μόνο μια διάσημη γυναίκα με επαγγελματικό φωτισμό και μακιγιάζ. Αφορά εσένα και μια ψηφιακή εκδοχή σου που δεν εμφανίζει ποτέ σπυράκια, μαύρους κύκλους ή ανομοιομορφίες. Έτσι, η «κανονική» εικόνα κινδυνεύει να μοιάζει με κάτι που χρειάζεται διαρκώς διόρθωση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε έφηβος που χρησιμοποιεί beauty filters θα αναπτύξει πρόβλημα με την εμφάνισή του. Οι αντιδράσεις διαφέρουν. Ερευνητές και ειδικοί, πάντως, επισημαίνουν ότι η σύγκριση με φιλτραρισμένες εικόνες μπορεί να επιβαρύνει ιδιαίτερα παιδιά που ήδη αισθάνονται ανασφάλεια για την εμφάνισή τους. Το φίλτρο δεν επηρεάζει όλους με τον ίδιο τρόπο, αλλά δεν αποτελεί πάντα ένα αδιάφορο παιχνίδι. The Guardian
Τι αλλάζει και τι παραμένει ανοιχτό
Στις αλλαγές περιλαμβάνεται ο αποκλεισμός των λεγόμενων «extreme makeup filters» για τους εφήβους. Αυτό δεν ισοδυναμεί με κατάργηση κάθε ψηφιακού εφέ ομορφιάς. Ούτε έχουμε έναν πλήρη, σαφή κατάλογο που να εξηγεί ποια εργαλεία θα παραμείνουν διαθέσιμα και πού ακριβώς θα μπει το όριο.
Η διάκριση έχει σημασία. Πόση λείανση θεωρεί μια πλατφόρμα αποδεκτή; Πότε ένα εφέ τονίζει τα χαρακτηριστικά και πότε τα αντικαθιστά; Χωρίς συγκεκριμένα κριτήρια, μια γενική αναφορά σε ακραία φίλτρα αφήνει αρκετά ερωτήματα για την εφαρμογή του μέτρου.
Παράλληλα, η αποτελεσματικότητα των περιορισμών εξαρτάται από την αναγνώριση της ηλικίας. Η συμφωνία προβλέπει ισχυρότερους μηχανισμούς εκτίμησης και επαλήθευσής της, ώστε οι ανήλικοι να χρησιμοποιούν τις κατάλληλες ρυθμίσεις. Αυτό φέρνει στο τραπέζι και την ιδιωτικότητα. Η προστασία των παιδιών χρειάζεται σαφείς απαντήσεις για τα δεδομένα που συλλέγουν οι εταιρείες, τον σκοπό τους και τον χρόνο διατήρησής τους. Associated Press
Ένα feed δεν αλλάζει με την αφαίρεση ενός κουμπιού
Ακόμη και αν μια εφαρμογή καταργήσει ορισμένα φίλτρα, ένας χρήστης μπορεί να επεξεργαστεί τη φωτογραφία του αλλού και στη συνέχεια να την ανεβάσει. Οι έφηβοι θα εξακολουθήσουν επίσης να συναντούν ρετουσαρισμένες φωτογραφίες, προσεκτικά στημένα βίντεο και το γνωστό «highlight reel», τις επιλεγμένες στιγμές που παρουσιάζουν τη ζωή των άλλων στην πιο κολακευτική της εκδοχή.
Οι επισημάνσεις για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης προσφέρουν κάποια βοήθεια, αλλά δεν λύνουν από μόνες τους το πρόβλημα. Η Meta έχει ήδη αντικαταστήσει την ονομασία «Made With AI» με το «AI info», αναγνωρίζοντας ότι ακόμη και μικρές παρεμβάσεις μπορούσαν να ενεργοποιήσουν την προηγούμενη ένδειξη. Η απουσία μιας ετικέτας δεν αποτελεί πιστοποιητικό ανεπεξέργαστης εικόνας. Meta
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, δεν αρκεί να λέμε στα παιδιά να αγαπούν τον εαυτό τους, ενώ κάθε δεύτερη εικόνα τούς προτείνει κάτι να διορθώσουν. Χρειάζεται να μιλάμε συγκεκριμένα για όσα βλέπουν, για το πώς δημιουργούνται αυτές οι εικόνες και για το πώς αισθάνονται αφού τις κοιτάξουν.
Οι πόροι, η υφή και οι μικρές ασυμμετρίες δεν μαρτυρούν ότι ένα πρόσωπο χρειάζεται καλύτερη επεξεργασία. Μαρτυρούν ότι είναι ανθρώπινο. Και ένα παιδί αξίζει να το μάθει αυτό προτού συνηθίσει να αντιμετωπίζει τον καθρέφτη του σαν μια φωτογραφία που δεν πρόλαβε ακόμη να διορθώσει.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply