Συχνά αποδίδουμε τη μειωμένη δραστηριότητα των μεγαλύτερων ανθρώπων στην ηλικία. Θεωρούμε φυσιολογικό κάποιος να περπατά λιγότερο, να αποφεύγει τις δουλειές του σπιτιού ή να προτιμά περισσότερες ώρες ξεκούρασης. Μια νέα επιστημονική έρευνα, ωστόσο, υποστηρίζει ότι πίσω από αυτή την αλλαγή μπορεί να κρύβεται κάτι πιο σύνθετο από τη σωματική κόπωση. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open Study, η σταδιακή μείωση της μνήμης φαίνεται να συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα καθημερινής δραστηριότητας αρκετά χρόνια αργότερα. Το εύρημα δίνει μια διαφορετική διάσταση στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη γήρανση και τη σχέση μεταξύ εγκεφάλου και σώματος.
Όταν η αλλαγή ξεκινά από το μυαλό
Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες έρευνες εστίαζαν στο πώς η άσκηση προστατεύει τον εγκέφαλο. Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι η φυσική δραστηριότητα συμβάλλει στη διατήρηση της μνήμης και στη μείωση του κινδύνου γνωστικής έκπτωσης.
Αυτή τη φορά, όμως, οι ερευνητές ακολούθησαν διαφορετική πορεία. Αντί να εξετάσουν πώς η κίνηση επηρεάζει το μυαλό, διερεύνησαν αν η κατάσταση του εγκεφάλου μπορεί να επηρεάζει το πόσο δραστήριος παραμένει ένας άνθρωπος καθώς μεγαλώνει.
Για τον σκοπό αυτό παρακολούθησαν 2.529 άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών για διάστημα 17 ετών. Κατά τη διάρκεια της μελέτης αξιολογούσαν τακτικά τη μνήμη και τις γλωσσικές τους δεξιότητες, ενώ αργότερα κατέγραψαν τα επίπεδα κίνησης και αδράνειας μέσω ειδικών συσκευών.
Οι πιο απλές συνήθειες ήταν εκείνες που επηρεάστηκαν
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες που παρουσίασαν μεγαλύτερη επιδείνωση στη μνήμη τους είχαν την τάση να κινούνται λιγότερο στην καθημερινότητά τους.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η διαφορά δεν αφορούσε απαραίτητα την οργανωμένη άσκηση. Οι αλλαγές εντοπίστηκαν κυρίως στις μικρές, συνηθισμένες δραστηριότητες της ημέρας. Το περπάτημα μέχρι το κοντινό κατάστημα, το συμμάζεμα του σπιτιού, το μαγείρεμα ή άλλες απλές κινήσεις φαίνεται πως μειώνονταν όσο επιδεινωνόταν η μνήμη.
Ειδικά στους ανθρώπους άνω των 70 ετών, οι ερευνητές παρατήρησαν ακόμη μεγαλύτερη μείωση της κινητικότητας και περισσότερες ώρες αδράνειας μέσα στην ημέρα.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στους μύες ή στις αρθρώσεις. Ακόμη και οι πιο απλές δραστηριότητες απαιτούν έναν εγκέφαλο που μπορεί να οργανώσει πληροφορίες, να σχεδιάσει ενέργειες και να δώσει το απαραίτητο κίνητρο για δράση.
Η προετοιμασία ενός γεύματος, για παράδειγμα, περιλαμβάνει μια σειρά από μικρές νοητικές διεργασίες. Χρειάζεται να θυμηθείς τι θέλεις να φτιάξεις, να συγκεντρώσεις τα υλικά, να ακολουθήσεις βήματα και να ολοκληρώσεις μια διαδικασία. Όταν αυτές οι λειτουργίες αρχίζουν να γίνονται πιο απαιτητικές, πολλές δραστηριότητες εγκαταλείπονται σταδιακά.
Με απλά λόγια, η έλλειψη κίνησης δεν είναι πάντα η αιτία του προβλήματος. Μερικές φορές μπορεί να είναι το αποτέλεσμα αλλαγών που έχουν ήδη ξεκινήσει στον εγκέφαλο.
Ένα σημάδι που δεν πρέπει να αγνοούμε
Η έρευνα δεν υποστηρίζει ότι κάθε άνθρωπος που κάθεται περισσότερο αντιμετωπίζει πρόβλημα μνήμης. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν τη δραστηριότητα, από τα προβλήματα υγείας μέχρι τη διάθεση και το περιβάλλον.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σταδιακή εγκατάλειψη συνηθειών που κάποτε ήταν δεδομένες αξίζει προσοχής. Όταν ένας μεγαλύτερος άνθρωπος χάνει το ενδιαφέρον του για καθημερινές ασχολίες ή δυσκολεύεται να διατηρήσει μια ενεργή ρουτίνα, ίσως χρειάζεται μια πιο συνολική αξιολόγηση της γνωστικής του κατάστασης.
Τι κρατάμε από τη μελέτη
Η γήρανση δεν επηρεάζει μόνο το σώμα ούτε μόνο το μυαλό. Οι δύο αυτές πλευρές είναι στενά συνδεδεμένες και συχνά η μία επηρεάζει την άλλη περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε.
Η νέα έρευνα έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι η μειωμένη κινητικότητα δεν είναι πάντα απλώς ένα χαρακτηριστικό της ηλικίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να αποτελεί ένα από τα πρώτα διακριτικά σημάδια ότι οι γνωστικές λειτουργίες αρχίζουν να αλλάζουν.
Και ίσως τελικά το πιο σημαντικό μήνυμα είναι αυτό: η φροντίδα της μνήμης δεν αφορά μόνο την πνευματική μας υγεία, αλλά και την ικανότητά μας να παραμένουμε ενεργοί, αυτόνομοι και λειτουργικοί όσο περνούν τα χρόνια.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply