Μπορεί το κινητό σου να μην σταματά να χτυπά, το ημερολόγιό σου να είναι γεμάτο και οι κοινωνικές υποχρεώσεις να διαδέχονται η μία την άλλη. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει περίπτωση να επιστρέφεις στο σπίτι και να νιώθεις ένα περίεργο κενό που δεν εξηγείται εύκολα. Και σύμφωνα με νέα ευρήματα από το Πανεπιστήμιο Cornell, αυτό το συναίσθημα δεν είναι κάτι που πρέπει να αγνοείς. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η αίσθηση της μοναξιάς μπορεί να αποδειχθεί πιο επιβαρυντική για την υγεία ακόμη και από την πραγματική κοινωνική απομόνωση. Με άλλα λόγια, δεν έχει τόση σημασία πόσοι άνθρωποι υπάρχουν στη ζωή σου, αλλά πόσο συνδεδεμένη αισθάνεσαι μαζί τους.
Η μοναξιά δεν μετριέται με αριθμούς
Οι περισσότεροι συνδέουν τη μοναξιά με την απουσία παρέας ή συντρόφου. Ωστόσο, δύο διαφορετικές μελέτες του Cornell έδειξαν ότι δύο άνθρωποι με παρόμοιο κοινωνικό κύκλο μπορεί να βιώνουν τελείως διαφορετικά συναισθήματα. Το στοιχείο που κάνει τη διαφορά είναι η προσωπική εμπειρία. Η ποιότητα των σχέσεων, η αίσθηση ότι κάποιος σε καταλαβαίνει και η συναισθηματική εγγύτητα φαίνεται πως έχουν μεγαλύτερη σημασία από τον αριθμό των γνωριμιών.
Τι είναι η «κοινωνική ασυμμετρία»
Η πρώτη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open, εισήγαγε την έννοια της «κοινωνικής ασυμμετρίας». Πρόκειται για το χάσμα ανάμεσα στις κοινωνικές επαφές που διαθέτει κάποιος και στην υποκειμενική αίσθηση μοναξιάς που βιώνει.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άνθρωποι με πλούσιο κοινωνικό περιβάλλον, οι οποίοι όμως αισθάνονται αποκομμένοι, εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο προβλημάτων υγείας και αυξημένη πιθανότητα πρόωρης θνησιμότητας.
Όπως εξηγεί ο Anthony Ong, PhD, καθηγητής Ψυχολογίας στο Cornell, «Τα περισσότερα μηνύματα δημόσιας υγείας επικεντρώνονται στην επέκταση του κοινωνικού δικτύου. Όμως, η έρευνά μας δείχνει ότι οι επαφές από μόνες τους δεν λένε όλη την αλήθεια». Και συμπληρώνει: «Δύο άνθρωποι με τις ίδιες κοινωνικές συνθήκες μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική πορεία υγείας, ανάλογα με το πώς βιώνουν αυτές τις συνθήκες».
Πώς δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος
Μια δεύτερη έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Communications Psychology, εξέτασε τις διακυμάνσεις της μοναξιάς μέσα στην ημέρα. Οι ειδικοί παρατήρησαν ότι όταν κάποιος νιώθει μόνος, αρχίζει να ερμηνεύει πιο αρνητικά τις συμπεριφορές των άλλων.
Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος που δύσκολα σπάει:
- Το αίσθημα μοναξιάς ενεργοποιεί μηχανισμούς άμυνας.
- Η καχυποψία αυξάνεται και ακόμη και ουδέτερες συμπεριφορές μοιάζουν απορριπτικές.
- Η αποστασιοποίηση μεγαλώνει και οι κοινωνικές επαφές μειώνονται.
- Το αίσθημα μοναξιάς γίνεται ακόμη πιο έντονο.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μοναξιά δεν είναι απλώς ένα δυσάρεστο συναίσθημα. Μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τους ανθρώπους γύρω μας και να καθορίσει τις επόμενες επιλογές μας.
Μπορείς να νιώθεις αόρατη ακόμη και μέσα σε ένα γεμάτο δωμάτιο
Η Dr. Mai Uchida από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ εξηγεί ότι η μοναξιά συχνά αντανακλά μια απόσταση ανάμεσα στις σχέσεις που έχουμε και σε εκείνες που πραγματικά χρειαζόμαστε.
Ένας άνθρωπος μπορεί να βρίσκεται ανάμεσα σε πολλούς και παρ’ όλα αυτά να αισθάνεται ότι δεν τον καταλαβαίνουν ή ότι δεν τον βλέπουν πραγματικά.
Αντίθετα, η συνειδητή επιλογή της μοναχικότητας δεν έχει απαραίτητα αρνητικό πρόσημο. Μπορεί να λειτουργήσει αναζωογονητικά, όταν προκύπτει από ανάγκη για ηρεμία και όχι από συναισθηματική απομόνωση.
Τέσσερις μικρές αλλαγές που μπορούν να κάνουν διαφορά
Οι ειδικοί ψυχικής υγείας προτείνουν να δώσεις έμφαση στην ουσιαστική σύνδεση.
Δώσε όσα θα ήθελες να λαμβάνεις
Άκου με προσοχή, δείξε ενδιαφέρον και μοιράσου σκέψεις και εμπειρίες. Οι σχέσεις χτίζονται μέσα από την αμοιβαιότητα.
Παρατήρησε ποιοι άνθρωποι σε ηρεμούν
Δεν χρειάζεται να εξαντλείσαι για να διατηρήσεις μια επαφή. Οι υγιείς σχέσεις δεν μοιάζουν με διαρκή προσπάθεια.
Γνώρισε καλύτερα τον εαυτό σου
Οι αξίες, οι ανάγκες και οι επιθυμίες σου αποτελούν τη βάση για πιο ουσιαστικούς δεσμούς.
Σταμάτα να μετράς αριθμούς
Likes, followers και συνεχείς έξοδοι δεν αποτελούν εγγύηση σύνδεσης. Μερικές φορές, μια αληθινή συζήτηση με έναν άνθρωπο που σε καταλαβαίνει αρκεί για να σε κάνει να νιώσεις λιγότερο μόνη.
Τελικά, η ουσιαστική επαφή δεν έχει να κάνει με το πόσοι άνθρωποι βρίσκονται γύρω σου. Έχει να κάνει με το αν αισθάνεσαι ότι υπάρχει χώρος να είσαι ο εαυτός σου και να σε συναντούν πραγματικά οι άλλοι.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply