Κανείς δεν ξεκινά το ταξίδι της γονεϊκότητας γνωρίζοντας όλες τις σωστές απαντήσεις. Οι περισσότεροι μεγαλώνουμε τα παιδιά μας όπως μεγαλώσαμε κι εμείς, επαναλαμβάνοντας φράσεις που ακούγαμε στο σπίτι μας και που κάποτε έμοιαζαν απόλυτα φυσιολογικές. Σήμερα, όμως, η γνώση γύρω από την παιδική ανάπτυξη δείχνει ξεκάθαρα ότι οι λέξεις έχουν μεγαλύτερη δύναμη απ’ όση συχνά πιστεύουμε. Μπορεί ένας ενήλικας να ξεχάσει μια κουβέντα που είπε σε μια δύσκολη στιγμή, όμως για ένα παιδί αυτή η ίδια φράση μπορεί να μείνει χαραγμένη για χρόνια. Η αυτοεκτίμησή του διαμορφώνεται μέσα από όσα ακούει καθημερινά, μέσα από τον τρόπο που το αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι που αγαπά περισσότερο.
«Μη κλαις» και το μήνυμα ότι τα συναισθήματα πρέπει να κρύβονται
Η φράση «μην κλαις» ακούγεται σχεδόν σε κάθε σπίτι. Ακόμη πιο σκληρή είναι η έκφραση «αν δεν σταματήσεις θα έχεις λόγο να κλάψεις». Αν και πολλές φορές λέγονται αυθόρμητα, αυτές οι κουβέντες διδάσκουν στο παιδί ότι η λύπη, ο φόβος ή η απογοήτευση είναι συναισθήματα που δεν πρέπει να εκφράζονται. Αντί να μάθει να τα κατανοεί και να τα διαχειρίζεται, προσπαθεί να τα καταπιέσει.
Το ίδιο ισχύει και για τη φράση «είσαι πολύ ευαίσθητος». Αντί να αισθανθεί ότι κάποιος καταλαβαίνει αυτό που περνά, το παιδί μπορεί να πιστέψει ότι υπάρχει κάτι λάθος στον τρόπο που νιώθει. Η συναισθηματική ωριμότητα δεν αναπτύσσεται όταν αγνοούμε τα συναισθήματα, αλλά όταν τα αποδεχόμαστε και τα συζητάμε με ηρεμία.
Οι συγκρίσεις και οι ενοχές δεν γίνονται ποτέ κίνητρο
«Γιατί δεν γίνεσαι σαν την αδελφή σου;» και «Σου δίνω τα πάντα και είσαι αχάριστος». Πρόκειται για δύο φράσεις που μπορεί να έχουν διαφορετικό περιεχόμενο, όμως οδηγούν σε ένα παρόμοιο αποτέλεσμα.
Όταν ένα παιδί συγκρίνεται συνεχώς με κάποιον άλλο, αρχίζει να πιστεύει ότι η αξία του εξαρτάται από το πόσο μοιάζει σε εκείνον ή από το αν καταφέρνει να ικανοποιήσει τις προσδοκίες των γονιών του. Αντί να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, μεγαλώνει προσπαθώντας διαρκώς να αποδείξει ότι αξίζει.
Οι ενοχές λειτουργούν εξίσου επιβαρυντικά. Όταν ακούει ότι οι θυσίες των γονιών του είναι σημαντικότερες από τις δικές του ανάγκες, μπορεί να δυσκολευτεί αργότερα να εκφράσει αυτό που θέλει, να βάλει όρια ή να πιστέψει ότι αξίζει αγάπη χωρίς ανταλλάγματα.
Όταν η εξουσία παίρνει τη θέση της επικοινωνίας
Είναι φυσικό ένας γονιός να χρειάζεται να θέτει κανόνες. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η άποψη του παιδιού πρέπει να αγνοείται. Η φράση «εγώ είμαι ο γονιός και εσύ το παιδί» βάζει τέλος σε κάθε προσπάθεια διαλόγου και μεταφέρει το μήνυμα ότι η γνώμη του δεν έχει σημασία.
Το παιδί δεν περιμένει να συμφωνούν πάντα μαζί του. Χρειάζεται, όμως, να νιώθει ότι κάποιος το ακούει πραγματικά. Όταν οι σκέψεις και τα συναισθήματά του αντιμετωπίζονται με σεβασμό, αποκτά μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον εαυτό του, μαθαίνει να εκφράζει τη θέση του με επιχειρήματα και εξελίσσεται σε έναν ενήλικα που υπερασπίζεται τον εαυτό του χωρίς να μειώνει τους άλλους.
Οι λέξεις που μένουν για μια ζωή
Κανένας γονιός δεν είναι αλάνθαστος. Όλοι κάποια στιγμή έχουμε πει κάτι που αργότερα θα θέλαμε να πάρουμε πίσω και όλοι κουβαλάμε εμπειρίες από τον τρόπο που μεγαλώσαμε. Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η διάθεση να αλλάζουμε, να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας και να επιλέγουμε έναν πιο ουσιαστικό τρόπο επικοινωνίας.
Τα παιδιά δεν χρειάζονται την τελειότητα. Έχουν ανάγκη από έναν γονιό που μπορεί να ζητήσει συγγνώμη, να εξηγήσει, να ακούσει και να δείξει ότι όλα τα συναισθήματα έχουν θέση μέσα στην οικογένεια. Οι λέξεις που ακούνε σήμερα δεν επηρεάζουν μόνο τη συμπεριφορά τους στο παρόν. Συχνά γίνονται η εσωτερική φωνή που θα τα συνοδεύει και στην ενήλικη ζωή τους, κάθε φορά που θα χρειάζεται να πιστέψουν στις δυνάμεις τους.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply