Λίγα θέματα προκαλούν τόσες συζητήσεις ανάμεσα στους γονείς όσο τα video games. Σχεδόν σε κάθε σπίτι όπου υπάρχει παιδί σχολικής ηλικίας, κάποια στιγμή θα τεθεί το ίδιο δίλημμα. Είναι τελικά ωφέλιμα ή βλαβερά;
Η εικόνα συχνά μοιάζει αντιφατική. Από τη μία πλευρά, τα παιδιά διασκεδάζουν, αναπτύσσουν στρατηγική σκέψη, συνεργάζονται με φίλους και βυθίζονται σε κόσμους που τα συναρπάζουν. Από την άλλη, δεν λείπουν οι ανησυχίες για την υπερβολική χρήση, την απομάκρυνση από άλλες δραστηριότητες και την έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο.
Η πραγματικότητα δεν χωρά σε απλές απαντήσεις. Η επίδραση των παιχνιδιών εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την οθόνη που βρίσκεται μπροστά στο παιδί.
Τι συμβαίνει όταν το παιχνίδι γίνεται μέρος της καθημερινότητας
Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι το είδος του περιεχομένου παίζει σημαντικό ρόλο. Παιχνίδια που βασίζονται σε συνεχείς συγκρούσεις, βία ή έντονο ανταγωνισμό μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο ορισμένα παιδιά αντιλαμβάνονται και διαχειρίζονται τις εντάσεις.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί που παίζει ένα παιχνίδι δράσης θα εμφανίσει επιθετική συμπεριφορά. Η οικογένεια, το κοινωνικό περιβάλλον, η ιδιοσυγκρασία και οι εμπειρίες του παιδιού επηρεάζουν πολύ περισσότερο την ανάπτυξή του.
Η προσοχή χρειάζεται κυρίως όταν το gaming μετατρέπεται στη μοναδική ή κυρίαρχη πηγή ενθουσιασμού. Όταν η καθημερινότητα περιστρέφεται γύρω από διαρκή ερεθίσματα και ανταγωνισμό, το παιδί μπορεί να δυσκολεύεται περισσότερο να αποδεχθεί αποτυχίες ή απογοητεύσεις εκτός παιχνιδιού.
Γι’ αυτό η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στις ώρες χρήσης. Εξίσου σημαντικό είναι να παρατηρούμε πώς αισθάνεται το παιδί μόλις κλείσει η κονσόλα ή ο υπολογιστής.
Μπορούν τα παιχνίδια να ενισχύσουν την ενσυναίσθηση;
Για χρόνια επικρατούσε η άποψη ότι τα video games απομακρύνουν τα παιδιά από το συναίσθημα και τα κάνουν λιγότερο ευαίσθητα απέναντι στους άλλους. Ωστόσο, η εικόνα που προκύπτει σήμερα είναι πιο σύνθετη.
Πράγματι, υπάρχουν παιχνίδια που δίνουν έμφαση αποκλειστικά στη δράση και αφήνουν ελάχιστο χώρο για κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Υπάρχουν όμως και τίτλοι που βασίζονται στη συνεργασία, στη λήψη ηθικών αποφάσεων και στην κατανόηση διαφορετικών χαρακτήρων και καταστάσεων.
Μέσα από τέτοιες εμπειρίες, τα παιδιά μπορούν να εξασκηθούν στην ομαδικότητα, στην επικοινωνία και στην κατανόηση της οπτικής των άλλων. Το κρίσιμο στοιχείο είναι η επιλογή του κατάλληλου περιεχομένου και η συζήτηση που ακολουθεί.
Όταν ένας γονιός δείχνει ενδιαφέρον για όσα βιώνει το παιδί μέσα στο παιχνίδι, η ψηφιακή εμπειρία μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία μάθησης και ουσιαστικής επικοινωνίας.
Οι αόρατες επιρροές των online παιχνιδιών
Ένα σημείο που συχνά υποτιμάται είναι η δύναμη του λόγου. Στα διαδικτυακά παιχνίδια, τα παιδιά δεν αλληλεπιδρούν μόνο με εικόνες και αποστολές. Έρχονται καθημερινά σε επαφή με άλλους παίκτες και με τον τρόπο που αυτοί επικοινωνούν.
Σε αρκετά online περιβάλλοντα, οι βρισιές, οι προσβολές και οι επιθετικοί χαρακτηρισμοί αποτελούν δυστυχώς συνηθισμένο φαινόμενο. Τα παιδιά, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες, μπορεί να υιοθετήσουν τέτοιες εκφράσεις χωρίς να αντιλαμβάνονται πλήρως το περιεχόμενο ή τις συνέπειές τους.
Δεν πρόκειται για ένδειξη κακής συμπεριφοράς. Πρόκειται για μια φυσική διαδικασία μίμησης, μέσα από την οποία τα παιδιά μαθαίνουν και αναπαράγουν όσα ακούνε γύρω τους.
Σε αυτό το σημείο, η παρουσία των γονιών αποκτά καθοριστική σημασία. Οι συζητήσεις γύρω από τον σεβασμό, την ευγένεια και τη σωστή επικοινωνία λειτουργούν ως πολύτιμο αντίβαρο απέναντι σε αρνητικά πρότυπα που μπορεί να συναντήσει ένα παιδί στον ψηφιακό κόσμο.
Η σημασία της παρουσίας του γονιού
Τα video games έχουν πλέον ενσωματωθεί στην καθημερινότητα των παιδιών και αποτελούν κομμάτι της σύγχρονης κουλτούρας τους. Αντί λοιπόν να εστιάζουμε αποκλειστικά στο αν παίζουν ή όχι, ίσως αξίζει περισσότερο να εξετάζουμε τον τρόπο με τον οποίο παίζουν.
Το περιεχόμενο, η διάρκεια, οι παρέες με τις οποίες αλληλεπιδρούν και οι συζητήσεις που γίνονται στο σπίτι είναι στοιχεία που καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την εμπειρία τους.
Τα παιχνίδια μπορούν να προσφέρουν δημιουργικότητα, συνεργασία και νέες γνώσεις. Μπορούν όμως και να δημιουργήσουν προβλήματα όταν απουσιάζουν τα όρια και η καθοδήγηση.
Ο στόχος δεν είναι ο γονιός να μετατραπεί σε ελεγκτή της τεχνολογίας. Είναι να παραμένει ενεργά παρών, να ενδιαφέρεται για όσα απασχολούν το παιδί και να προσπαθεί να κατανοήσει τον ψηφιακό κόσμο στον οποίο αυτό κινείται. Γιατί στο τέλος της ημέρας, η μεγαλύτερη επιρροή στη ζωή ενός παιδιού δεν προέρχεται από μια οθόνη, αλλά από τη σχέση που χτίζει με τους ανθρώπους που βρίσκονται δίπλα του.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply